Meer Literatuurplein
Kom kijken op het Marktplein! Klik hier!
Selecteer uw favoriete onderwerpen
Kies een paginakleur
- Verras mij
11-12-2007 Guus Bauer over de Beurs Bijzondere Uitgevers
| Dertig jaar geleden bezocht ik in de hoofdstedelijke poptempel Paradiso als jeugdig boekenfanaat de eerste Beurs Kleine Uitgevers. De indruk was overweldigend. Tafels met vaak bijzondere uitgaven en een roerige grote zaal met spraakmakende optredens van dichters en schrijvers. Een jaar later reserveerde ik zelf een meter ruimte. Veel te veel plaats voor het bescheiden aanbod van twee titels. Maar, om met Gerrit Komrij te spreken, de borst van de jonge uitgever was van trots gezwollen tot slagschipgrootte. Ook bij de ‘jubileumuitgave’ van de BKU, afgelopen zondag 9 december, was ik present met een dwarsdoorsnede uit mijn ietwat aangegroeide fonds. En met een literair programma. Ditmaal niet gehouden in de grote zaal, maar in de crypten van het voormalige kerkgebouw: de foyer. De heren en dames boekenventers zijn immers wat ouder geworden en deinzen terug voor al te luid orerende schrijvers rond hun stalletjes. Gelukkig liet Simon Vinkenoog, volgend jaar tachtig, maar nog steeds behept met een stem met orkaankracht, net als in 1978 wat opschuddende kreten horen. Van tevoren konden we in de voor de beurs speciaal vervaardigde krant Beursberichten een indruk krijgen van het aanbod van de bijna honderd deelnemende uitgeverijen. Prominent op de voorkant het ietwat belegen nieuws dat Arnon Grunberg terug is als uitgever met een fonds onder de titel Norman Bates. Nu acht ik Grunberg hoog omdat hij zich heeft ingezet om vrijwel vergeten auteurs voor een schappelijke prijs onder het publiek te brengen, Topor bijvoorbeeld, maar het is jammer dat hij de laatste tijd bijna elk literair evenement overschaduwt. Ook nu geen enkel boek, maar een folder over een bibliofiele titel van Grunberg zelf: Over Onze paus. Oplage 49, waarvan 29 in de handel à 750 euro per stuk. Snel over naar de werkelijkheid en de wat reëlere toekomstplannen van de andere uitgevers. Uitgeverij Van Kemenade maakte voor de Februari boekhandels al een prachtig boekje met deels ongepubliceerde teksten van Willem Elsschot. In het voorjaar verschijnt Een gouden handdruk voor Du Perron, geschreven door Kader Abdolah. Wellicht de mooist verzorgde boeken vinden we bij Coppens en Frenks uitgevers. Net uit: De seizoenen van Maurice Pons. En in het voorjaar wordt de toch al imposante reeks van Luigi Pirandello aangevuld met Dagboek van Serafino Gubbio, camerman. Ook dit jaar waren er weer veel auteurs ‘in het wild’ te bewonderen. Gerben Hellinga, Remco Campert, Hans Plomp en Tsjitske Jansen schoven tussen het massaal binnengestroomde publiek langs de kraampjes. Ondermeer die van auteur Hans Koekoek, die zich terecht beklaagde over het gebrek aan aandacht voor boeken, uitgegeven door kleinere fondsen. Koekoek publiceerde al meer dan dertig titels, ook bij uitgeverijen als Bruna en Veen. Onder zijn eigen naam is een interessante website te vinden. Het tienjarig bestaan viert uitgeverij Serena Libri, die zich gespecialiseerd heeft in de Italiaanse literatuur, met een tweetal boekjes voor tien euro elk. De auteur van een daarvan, Andrea Camilleri, schreef ook een gepassioneerde biografie van Luigi Pirandello. Met veel vakmanschap gemaakt zijn de met een ouderwetse handdegel op geschept papier gedrukte gedichten van uitgeverij Demodokos. Net zo behoedzaam als het mooie tijdschrift Tortuca, dat een nieuwe vestzakserie is begonnen met een miniatuurboekje met een verhalend gedicht van John Masefield, geïllustreerd door Peter Pontiac. Terug naar het ‘grotere werk’. In het voorjaar verschijnen bij Uitgeverij Pegasus, waar net een degelijke grammatica van de Russische taal is uitgekomen, in samenwerking met de Taalunie woordenboeken Nederlands-Roemeens en Pools-Nederlands. Uitgeverij Douane is met Mannen van Viktor Jerofejev, de angry young man van de moderne Russische literatuur, gestart met een nieuwe serie ‘Russen’. Uitgeverij Passage uit Groningen liet het dikste poëziedebuut ooit het licht zien: Meisjespijn van Karel ten Haaf. In het voorjaar wordt groot uitgepakt in verband met, deo volente, insjallah, de tachtigste verjaardag van Vinkenoog. Er verschijnt een speciaal gebonden boek met prozastukken en poëzie over Amsterdam. Wanneer je het over de hoofdstad hebt, denk je natuurlijk aan uitgeverij Bas Lubberhuizen. Geen ander fonds is zo duidelijk met Amsterdam verbonden. Prachtige literaire wandelingen en nu het originele handschrift van de Max Havelaar van Multatuli. En De Parelduiker blijft een tijdschrift om elke weer naar uit te kijken. Het meest bijzondere project van de afgelopen tijd is Onderlangs van Paul Bogaers, verschenen bij IJzer. Kunstenaar en schrijver Bogaers is erin geslaagd om een nieuw en oorspronkelijk verhaal te maken, bestaande uit uitgeknipte zinnen uit 250 obscure boeken. Een titanenklus waarover de auteur een kleine vijftien jaar heeft gedaan. Hoewel er slechts sporadisch nog wat verschijnt van uitgeverij Cees Aarts, ben ik altijd blij om hem weer te zien op de beurs, een vertrouwd gezicht. Daarnaast lijkt zijn voorraad zo onuitputtelijk dat er elke keer toch weer een parel tussen te vinden is. ‘Boeken eten geen brood.’ In de krochten van Paradiso konden aandachtige literatuurliefhebbers ondertussen genieten van de voordracht van J.C. Aachenende, een op gevorderde leeftijd gedebuteerde dichter die overal publieksprijzen in de wacht sleept, met een toon die sterk aan Frans Pointl doet denken. Simon Vinkenoog liet ook hier van zich spreken. Net als debutante Froukje van der Ploeg, die voorlas uit haar succesvolle bundel Kater (derde druk, 3.500 verkocht). Diana Ozon, dertig jaar geleden ook al van de partij, mocht gewoon niet ontbreken. Nieuw op het toneel waren Walter van de Berg, genomineerd voor de BNG-prijs, en Ebele Wijnbergen, allebei publicerend bij de Bezige Bij. Kees Godefrooij las een aantal gedichten uit de drie bundels die er dit jaar maar liefst van hem verschenen. Peter de Rijk interviewde kunstenares en uitgeefster Titi Zaadnoordijk en schrijfster Asha Candani. Muzikaal werd het geheel af en toe aangenaam onderbroken door het trio van meester-gitarist en zanger Edo Donkers. De middag werd besloten met een optreden van Dick Vestdijk, die met een bassist en een drummer gedichten van Slauerhoff, Marsman en pa ten gehore bracht. Ik hoop dat ook dit jaar weer iemand enthousiast is geworden door de verzameling van gepassioneerde boekenmakers en besluit om zich ook vol overgave op dat volstrekt af te raden, idiote, maar o zo bevredigende vak te werpen. Zoals elk jaar spreek ik tot slot ook nu weer de hoop uit dat de naam van de beurs eindelijk eens mag veranderen in Beurs Bijzondere Uitgevers. Tekst en copyright: Guus Bauer / Literatuurplein |