Literatuurplein.nl
Kom kijken op het Marktplein! Klik hier!
Marktkraam aanvragen
Wachtwoord vergeten?

Controle op menselijke interactie

Nog geen Literatuurplein-account?

Meld u nu aan om gebruik te maken van alle functionaliteit van het Literatuurplein! Klik hier

Selecteer uw favoriete onderwerpen

Reset portlets

Kies een paginakleur

  • Verras mij
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Keuzes verbergen

Canon van de Nederlandse geschiedenis

De Canon van de Nederlandse Geschiedenis bestaat uit vijftig vensters, van de hunebedden tot ‘Nederlanders en Europa’. In deze special wordt bij elk venster een zorgvuldige en steeds te actualiseren selectie van media geboden. De special bevat nu de eerste veertien vensters en wordt de komende tijd verder aangevuld.
Lees meer...

Leesclubboek van de Maand van Boek-delen

Boek van de Maand van Boek-delen is in mei de roman Nacht over Westwoud van Wanda Reisel, een uitgave van Contact, waarin een waarnemend huisarts in het dorp Westwoud te maken krijgt met een uitbarsting van vreemdelingenhaat.

Voor bespreking in een leeskring stelde Boek-delen elf discussietips samen.
Lees meer...

11-05-2009 Libris Literatuur Prijs voor Dimitri Verhulst

 
Toon volledige grootte
De Vlaamse schrijver Dimitri Verhulst is met de roman Godverdomse dagen op een godverdomse bol de winnaar geworden van de Libris Literatuur Prijs 2009. De jury, bestaande uit voorzitter Ivo Opstelten en de leden Mark Cloostermans, Carel de Haseth, Janet Luis en Thomas Vaessens, koos uiteindelijk voor ‘de weergaloze taal in deze zwartgallige geschiedenis van de mens van oertijd tot heden’. De prijs, waaraan voor de winnaar een bedrag van in totaal 52.500 euro is verbonden, is maandagavond in het Amstel Hotel in Amsterdam uitgereikt.

Vermenging van genres
In het rapport bij haar zes nominaties schreef de jury dat genres als het essay en de roman steeds meer in elkaar overlopen, wat onder meer tot verhalende non-fictie heeft geleid. Over het algemeen staat deze vermenging van genres garant voor boeiende literatuur. Ook bij het brede publiek hebben inhoudelijke en stilistische mengvormen inmiddels ingang gevonden. Godverdomse dagen op een godverdomse bol is bu=ij uitstek een boek dat een genreomschrijving vakkundig omzeilt en zich op allerlei raakvlakken beweegt.

Van oerwater tot atoombom
Zo heeft het boek geen hoofdpersoon. Of juist erg veel, aangeduid met het onzijdige het, dat tot ‘t is afgekort. Dat staat voor het collectief van de mensheid, voor alle mensen, in alle tijden. Hun geschiedenis is er een waarin ze zowel dader zijn als lijdend voorwerp. De een laat amfitheaters bouwen, de ander wordt daarin als oorlogsbuit op zo spectaculair mogelijke wijze afgeslacht. Vanaf het moment dat de mens als amfibie opduikt uit het water tot de verwoestende klap in Hiroshima, van oerwater tot atoombom, is er geen vooruitgang in dit verhaal van ‘een haperende mensheid’.

Vuurwerk van taal
De jury waardeert de roman in het bijzonder als ‘een weergaloze stijloefening’, als ‘een vuurwerk van taal’, waarvan de toon opzettelijk scabreus en agressief is. Op een bijzonder geestige manier zet Verhulst soepel de geschiedenis naar zijn hand en laat hij geen spaander heel van de mensheid. Hij doet dat in formuleringen ‘die wonderlijk, maar altijd welluidend zijn’, met rijm in bijna elke zin. De jury koos deze virtuoze roman boven haar andere nominaties: Contrapunt van Anna Enquist, Visser van Rob van Essen, Onze oom van Arnon Grunberg, Koetsier Herfst van Charlotte Mutsaers en het met de Gouden Uil bekroonde Alleen maar nette mensen van Robert Vuijsje.

Twee vloeken
Godverdomse dagen op een godverdomse bol is een boek met een bijzondere geschiedenis. Op 23 september vorig jaar, een week voor het in de boekhandel kwam, werd het in een oplage van 320.000 exemplaren gratis gesealed bij Humo. Dat waren 50.000 exemplaren meer dan de gebruikelijke oplage van het Vlaamse weekblad. Toen in maart bekend werd dat het boek voor de Libris Literatuur Prijs was genomineerd, nam een aantal christelijke boekhandels vanwege de twee vloeken in de titel het besluit om het geen (prominente) plek in de winkel te geven.

Een fenomeen
De in 1972 in Aalst geboren Dimitri Verhulst debuteerde in 1999 met De kamer hiernaast, negen autobiografische verhalen over een opgroeiende jongen in Vlaanderen. Naar het grote publiek brak hij door met de roman De helaasheid der dingen (2006), het verhaal van zijn jonge jaren in een asociaal gezin dat aan lager wal is geraakt. Het boek werd bekroond met de Gouden Uil Publieksprijs en de jongerenprijs De Inktaap. Ook Mevrouw Verona daalt de heuvel af (2006), een ijzingwekkend verhaal over liefde en dood, kreeg veel bijval. ‘Een schrijver die zo veel verschillende boeken op rij aflevert, noem je op z’n minst een fenomeen,’ aldus de jury van de Libris Literatuur Prijs.

Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein (bron: Teletekst LiTTerair van 11 mei 2009)
Personen
Boeken
Naar het Nieuwsarchief
Reacties
 

Nieuwe boeken

Help

Terwijl ze neerknielde om zijn pols te voelen, zag ze het touw om zijn nek. Het was dik en gevlochten en het lag losjes onder hem, bijna knus verscholen onder zijn arm. Het andere uiteinde lag op een sneeuwbank – nee, daaronder begraven, en aan de andere kant zag ze dat de tak waaraan hij vastzat, was afgebroken.
Snel maakte ze het touw los en vond het kloppende ritme in zijn hals, daarna trok ze de bovenste drukknopen van zijn jas open in de hoop dat hij zo beter zou kunnen ademen. Zijn gezicht was niet blauw. Hij was ongeveer van haar leeftijd, in de dertig, zijn korte, golvende bruine haar doorschoten met grijs. Nog steeds gingen zijn ogen niet open. Moest ze hem een tik op zijn wang geven? Hartmassage? Ze duwde hem voorzichtig op zijn rug. ‘Monsieur?’ zei ze nog eens. Hij bewoog niet.

Het jaar dat ik (2x) moeder werd

Naast me lag een groot, maar toch heel klein ventje met een flinke neus, kleine oren, pluizig haar en ogen die ik nog niet open had gezien. En een bijoor - was dat was, had ik vandaag geleerd: een heek klein pieletje aan zijn linkeroor, het schattigste pieletje dat ik ooit had gezien. De hele nacht bleef ik wakker, niet moe, echt klaarwakker. Ik keek naar mijn slapende zoon. Dat ik zo veel liefde zou kunnen voelen voor iemand die ik nog maar een paar uur kende, had ik nooit gedacht, al was het me door iedereen voorspeld. Dat die liefde elke dag nog groter en alomvattender zou worden, wist ik toen nog niet eens.
En een jaar en drie weken later deed ik het allemaal nog eens over. Al was het dit keer heel anders. Een geplande keizersnede geeft je een lam-naar-de-slachtersbankgevoel, maar met omgekeerde uitkomst: nadat je op de bank bent neergelegd en opengesneden, ga je niet dood, maar er komt nieuw leven uit je tevoorschijn.

In een mens

Russell stierf in Larry’s armen; ik weet vrijwel zeker dat Larry zou willen dat het andersom was geweest. (‘Hij woog bijna niets meer,’ zei Larry.) Tegen die tijd gingen Larry en ik ook op bezoek bij vrienden in het St. Vincent’s-Ziekenhuis. Zoals Larry al had voorspeld werd het zo druk in het St. Vincent’s dat je niet bij een vriend of een ex-geliefde op bezoek kon gaan zonder er iemand anders die je kende aan te treffen. Je stak je hoofd om de hoek van een deur en zag iemand liggen van wie je helemaal niet wist dat hij ziek was; Larry beweerde dat hij meer dan eens iemand had zien liggen van wie hij niet eens wist dat hij homo was.
Vrouwen kwamen tot de ontdekking dat hun man iets met andere mannen had gehad - pas op het moment dat hij stervende was. Ouders kwamen tot de ontdekking dat hun jonge zoon stervende was terwijl ze nog niet eens wisten (of hadden bedacht) dat hun kind homo was.

Erfgename van de graal

Ondanks haar paniek merkte ze dat ze opmerkelijk teleurgesteld was. Er was niets te vinden van wat ze zich had voorgesteld: geen schatten zoals in het voorvertrek, geen oude boeken vol magie of wijsheid; geen goudschat. Het leek meer iets wat je overhield na een zolderopruiming. Een verweerde leren koker waar misschien een telescoop in had gezeten, en een vierkanten kartonnen doos op een laag randje. Ze sprong op de bodem van de kuil. De koker was lichter dan ze had verwacht. Ze schudde er zachtjes mee, maar erbinnen bewoog niets. Was hij leeg? Ze stak hem in haar rugzak. Ze zette haar handen op de doos. Die voelde koud aan, zelfs door het karton heen. Ze kon zien dat hij zwaar was. Ze schoof haar vingertoppen eronder en lichtte hem van zijn voetstuk. Ze zou nooit weten wat ze verkeerd had gedaan - alleen dat ondanks al haar voorzorgsmaatregelen en voorbereidingen haar ergens op een of andere manier iets was ontgaan. De valdeuren sprongen dicht, of probeerden dat althans.

Post mortem

Na tien jaar schrijven, na vijf boeken, moest hij zich nog steeds tevredenstellen met kleine blijken van welwillendheid, met dineetjes midden in de week met Estse schrijvers die hier vier weken in een kasteel resideerden, en morgenavond vermaakt dienden te worden op een cultureel verantwoorde wijze. Een uitwisseling van intellectueel kapitaal. Hoeveel van zijn collega’s hadden niet meteen voor de eer bedankt, voor men, uiteindelijk, aan hem had gedacht, aan Steegman, altijd erkentelijk? … Het stond in de sterren geschreven dat hij naast de man met de neusknobbel aan tafel zal komen te zitten. Gedurende de hele maaltijd kan hij van nabij de uitwas bestuderen. Het ontneemt hem alle appetijt en doet hem midden in de nacht met een schreeuw ontwaken uit de ergste nachtmerrie sedert lang.

Video's


Corine Kisling (Iris en Klaas Koppe, 13-05-2012)

Met Corine Kisling en Paul Verhuyck bij de Hedwigepolder en in hun woonplaats Graauw in het land van Reinaert.

 

Meer video's