Literatuurplein.nl
Kom kijken op het Marktplein! Klik hier!
Wachtwoord vergeten?

Controle op menselijke interactie

Nog geen Literatuurplein-account?

Meld u nu aan om gebruik te maken van alle functionaliteit van het Literatuurplein! Klik hier

Selecteer uw favoriete onderwerpen

Reset portlets

Kies een paginakleur

  • Verras mij
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Keuzes verbergen
De Canon van de Nederlandse Geschiedenis bestaat uit vijftig vensters, van de hunebedden tot ‘Nederlanders en Europa’. In deze special wordt bij elk venster een zorgvuldige en steeds te actualiseren selectie van media geboden. De special bevat nu de eerste veertien vensters en wordt de komende tijd verder aangevuld.
Lees meer...
Boek van de Maand van Boek-delen is in mei de roman Nacht over Westwoud van Wanda Reisel, een uitgave van Contact, waarin een waarnemend huisarts in het dorp Westwoud te maken krijgt met een uitbarsting van vreemdelingenhaat.

Voor bespreking in een leeskring stelde Boek-delen elf discussietips samen.
Lees meer...

24-11-2009 Vertaalprijzen voor Karol Lesman en Nelleke van Maaren

 
Toon volledige grootte
Het Fonds voor de Letteren heeft bekendgemaakt dat de vertaalprijzen van dit jaar zijn toegekend aan Nelleke van Maaren en Karol Lesman. De prijzen, van elk 5.000 euro, worden op vrijdag 11 december tijdens de Literaire Vertaaldagen in Utrecht uitgereikt. De beide literair vertalers worden door een jury, bestaande uit Gerard Cruys, Mark Leenhouts (voorzitter) en Barber van de Pol, bekroond voor hun excellentie, durf en inzet.

Weloverwogen vertaalwijze
De in 1941 geboren Nelleke van Maaren wordt bekroond als vertaalster van in tijd, stijl en taal zo uiteenlopende schrijvers als Botho Strauss (7x), Leo Perutz (4x), Ernst Jünger, Heimito Von Doderer (2x), Mme De Staël en Sylvia Plath, en non-fictie, vooral op kunsthistorisch terrein. De jury prijst de ‘weloverwogen vertaalwijze’ die uit haar werk spreekt. Samen met uitgeverij Atlas behoedde Van Maaren het werk van de Oostenrijkse Heimito von Doderer (1896-1966) voor de vergetelheid. De recent verschenen vertaling van zijn vuistdikke roman De Strudlhoftrappen werd ook in de pers lovend ontvangen: ‘een zegen dat Nederland beschikt over zo’n briljante vertaalster,’ concludeerde Trouw.

Activist en initiator
Van Maaren is sinds 1977 niet alleen actief als literair vertaalster uit het Duits, Engels en Frans, maar heeft zich daarbij als activist en initiator bijzonder ingezet voor het literair vertalen in het algemeen. Zo stond zij aan de basis van het Vertalershuis in Amsterdam (samen met de in 2007 overleden Hugo Verdaasdonk) en van het Nederlands Literair Produktie- en Vertalingen Fonds. Als columniste voor het vakblad Filter beschreef ze zorgvuldig en geestig vele aspecten van het vertalerschap en bepleitte daarbij regelmatig nieuwe initiatieven, zoals het mentorschap voor nieuwe generaties vertalers. Haar grote betrokkenheid blijkt bovendien uit de vele jury-, advies- en bestuursfuncties die ze heeft vervuld, onder andere binnen de Vereniging van Letterkundigen, de Nederlandse Taalunie, de LIRA en momenteel de VertalersVakschool.

Cultureel ambassadeur
De in 1951 geboren Karol Lesman is sinds 1979 actief als literair vertaler Pools, zowel van proza als poëzie. Hij is een vertaler die niet gladstrijkt, die het aandurft de stilistisch vaak complexe boeken als kunstwerken voor zichzelf te laten spreken. De onvermoeibare inzet en het initiatief waarmee hij deze taak op zich neemt maken hem voor de jury tot een cultureel ambassadeur pur sang. Direct vanaf het begin ging vertalen voor Lesman samen met het introduceren van schrijvers en oeuvres; hij publiceert erover in kranten en tijdschriften en introduceert regelmatig Poolse auteurs bij Nederlandse uitgeverijen. Daaronder opvallend veel jonge auteurs zoals Olga Tokarzcuk, Andrzej Stasiuk en Tomek Tryzna, wiens succesroman Meisje Niemand Lesman voor de wereld ontdekte.

Videoportret
Hij stelde voorts de bloemlezing Heb medelijden, tijd : Poolse poëzie van de twintigste eeuw samen en vertaalde onder meer poëzie van Tadeusz Różewicz, Anna Świrszczyńska en Nobelprijswinnares Wisława Szymborska, wier nieuwste bundel Hier op 11 november in een vertaling van Lesman bij De Geus is verschenen. Ook verscheen deze maand op zijn initiatief de eerste Nederlandse vertaling van Wiesaw Mysliwśki, één van de belangrijkste levende Poolse schrijvers. Lesman introduceerde de epische roman Over het doppen van bonen (Querido) in het Tijdschrift voor Slavische Literatuur als ‘een grote metafysische roman’ van een ‘onthaast’ verteller. Iris en Klaas Koppe maakten naar aanleiding van de bekroning en het verschijnen van Over het doppen van bonen voor Literatuurplein een indrukwekkend videoportret van Karol Lesman.

Kwaliteit en inzet
Het Fonds voor de Letteren besloot in 2005 tot de instelling van twee jaarlijkse vertaalprijzen voor vertalers met bijzondere verdiensten voor de kwaliteit en diversiteit van de literatuur in Nederlandse vertaling. Hiermee worden literair vertalers bekroond die zich zowel onderscheiden door de hoge kwaliteit van hun vertaaloeuvre als door hun inzet als ambassadeur voor een bepaald taalgebied of genre en/of het literair vertalen in het algemeen. De eerdere laureaten zijn Peter Verstegen (Engels), Richard van Leeuwen & Djűke Poppinga (Arabisch), Ike Cialona (Italiaans), Harrie Lemmens (Portugees), Hilde Pach (Hebreeuws), Wilfred Oranje (Duits), Margreet Dorleijn & Hanneke van der Heijden (Turks) en Rien Verhoef (Engels).

Bron: persbericht Fonds voor de Letteren
 

Nieuwe boeken

Help

Terwijl ze neerknielde om zijn pols te voelen, zag ze het touw om zijn nek. Het was dik en gevlochten en het lag losjes onder hem, bijna knus verscholen onder zijn arm. Het andere uiteinde lag op een sneeuwbank – nee, daaronder begraven, en aan de andere kant zag ze dat de tak waaraan hij vastzat, was afgebroken.
Snel maakte ze het touw los en vond het kloppende ritme in zijn hals, daarna trok ze de bovenste drukknopen van zijn jas open in de hoop dat hij zo beter zou kunnen ademen. Zijn gezicht was niet blauw. Hij was ongeveer van haar leeftijd, in de dertig, zijn korte, golvende bruine haar doorschoten met grijs. Nog steeds gingen zijn ogen niet open. Moest ze hem een tik op zijn wang geven? Hartmassage? Ze duwde hem voorzichtig op zijn rug. ‘Monsieur?’ zei ze nog eens. Hij bewoog niet.

Het jaar dat ik (2x) moeder werd

Naast me lag een groot, maar toch heel klein ventje met een flinke neus, kleine oren, pluizig haar en ogen die ik nog niet open had gezien. En een bijoor - was dat was, had ik vandaag geleerd: een heek klein pieletje aan zijn linkeroor, het schattigste pieletje dat ik ooit had gezien. De hele nacht bleef ik wakker, niet moe, echt klaarwakker. Ik keek naar mijn slapende zoon. Dat ik zo veel liefde zou kunnen voelen voor iemand die ik nog maar een paar uur kende, had ik nooit gedacht, al was het me door iedereen voorspeld. Dat die liefde elke dag nog groter en alomvattender zou worden, wist ik toen nog niet eens.
En een jaar en drie weken later deed ik het allemaal nog eens over. Al was het dit keer heel anders. Een geplande keizersnede geeft je een lam-naar-de-slachtersbankgevoel, maar met omgekeerde uitkomst: nadat je op de bank bent neergelegd en opengesneden, ga je niet dood, maar er komt nieuw leven uit je tevoorschijn.

In een mens

Russell stierf in Larry’s armen; ik weet vrijwel zeker dat Larry zou willen dat het andersom was geweest. (‘Hij woog bijna niets meer,’ zei Larry.) Tegen die tijd gingen Larry en ik ook op bezoek bij vrienden in het St. Vincent’s-Ziekenhuis. Zoals Larry al had voorspeld werd het zo druk in het St. Vincent’s dat je niet bij een vriend of een ex-geliefde op bezoek kon gaan zonder er iemand anders die je kende aan te treffen. Je stak je hoofd om de hoek van een deur en zag iemand liggen van wie je helemaal niet wist dat hij ziek was; Larry beweerde dat hij meer dan eens iemand had zien liggen van wie hij niet eens wist dat hij homo was.
Vrouwen kwamen tot de ontdekking dat hun man iets met andere mannen had gehad - pas op het moment dat hij stervende was. Ouders kwamen tot de ontdekking dat hun jonge zoon stervende was terwijl ze nog niet eens wisten (of hadden bedacht) dat hun kind homo was.

Erfgename van de graal

Ondanks haar paniek merkte ze dat ze opmerkelijk teleurgesteld was. Er was niets te vinden van wat ze zich had voorgesteld: geen schatten zoals in het voorvertrek, geen oude boeken vol magie of wijsheid; geen goudschat. Het leek meer iets wat je overhield na een zolderopruiming. Een verweerde leren koker waar misschien een telescoop in had gezeten, en een vierkanten kartonnen doos op een laag randje. Ze sprong op de bodem van de kuil. De koker was lichter dan ze had verwacht. Ze schudde er zachtjes mee, maar erbinnen bewoog niets. Was hij leeg? Ze stak hem in haar rugzak. Ze zette haar handen op de doos. Die voelde koud aan, zelfs door het karton heen. Ze kon zien dat hij zwaar was. Ze schoof haar vingertoppen eronder en lichtte hem van zijn voetstuk. Ze zou nooit weten wat ze verkeerd had gedaan - alleen dat ondanks al haar voorzorgsmaatregelen en voorbereidingen haar ergens op een of andere manier iets was ontgaan. De valdeuren sprongen dicht, of probeerden dat althans.

Post mortem

Na tien jaar schrijven, na vijf boeken, moest hij zich nog steeds tevredenstellen met kleine blijken van welwillendheid, met dineetjes midden in de week met Estse schrijvers die hier vier weken in een kasteel resideerden, en morgenavond vermaakt dienden te worden op een cultureel verantwoorde wijze. Een uitwisseling van intellectueel kapitaal. Hoeveel van zijn collega’s hadden niet meteen voor de eer bedankt, voor men, uiteindelijk, aan hem had gedacht, aan Steegman, altijd erkentelijk? … Het stond in de sterren geschreven dat hij naast de man met de neusknobbel aan tafel zal komen te zitten. Gedurende de hele maaltijd kan hij van nabij de uitwas bestuderen. Het ontneemt hem alle appetijt en doet hem midden in de nacht met een schreeuw ontwaken uit de ergste nachtmerrie sedert lang.


Corine Kisling (Iris en Klaas Koppe, 13-05-2012)

Met Corine Kisling en Paul Verhuyck bij de Hedwigepolder en in hun woonplaats Graauw in het land van Reinaert.

 

Meer video's