Meer Literatuurplein
Kom kijken op het Marktplein! Klik hier!
Selecteer uw favoriete onderwerpen
Kies een paginakleur
- Verras mij
01-12-2009 Ramses Shaffy overleden
| Vanmorgen om half acht is Ramses Shaffy in zijn woonplaats Amsterdam overleden. Hij is rustig ingeslapen, zo maakte zijn management bekend. Hij is 76 jaar geworden. In het voorjaar was slokdarmkanker bij hem geconstateerd. Eind vorig week was zijn gezondheid snel achteruit gegaan. Eerder die week had hij nog opgetreden tijdens de uitreiking van de Laurenspenning aan Sander de Kramer. Eind oktober was hij aanwezig bij de presentatie in het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum van Laat me, een box met dvd's en cd's. Kunstzinnige aanleg Ramses Shaffy was in 1933 geboren in Neuilly-sur-Seine, een voorstad van Parijs. Zijn vader was een Egyptische diplomaat met een adellijke titel en zijn moeder een Poolse gravin met Russisch bloed. Nog voor de geboorte van Didi (die naam kreeg hij toen mee) gingen zij al uit elkaar. Op zijn zesde werd hij in Cannes op een trein naar Utrecht gezet. Daar woonde een tante. Na een tijd in ‘een afschuwelijk kindertehuis’, zoals Jacques Klöters het typeert in de inleiding van de verzamelbundel Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder, werd hij gered door een hoogleraarsfamilie uit Leiden. Zijn kunstzinnige aanleg werd toen onderkend. Jeune premier Op zijn negentiende ging hij naar de Toneelschool in Amsterdam. Zijn bohèmegedrag daar was legendarisch, aldus Klöters. Hij begon er met het zingen van liedjes, kreeg de ‘vorstelijke’ naam Ramses en schreef de musical Ole la Marguerita. Die werd echter door de schoolleiding afgekeurd. Hij verliet de Toneelschool en produceerde zelf de musical. Het werd een geweldige flop. Daarna trad hij toe tot het toneelgezelschap De Nederlandse Comedie, waar de rol van jeune premier, de jonge minnaar, hem op het lijf was geschreven. Shaffy Chantant Nadat in 1963 een eind was gekomen aan zijn dienstverband bij de Nederlandse Comedie, begon hij met Shaffy Chantant, een chanson-show waarin hij zich omringde met jonge talenten als Liesbeth List, Loesje Hamel en de pianist Polo de Haas. Die werd na zijn vertrek vervangen door Louis van Dijk. In 1967 volgde een tweede programma, Shaffy Chantate, in 1969 een derde, Shaffy verkeerd. ‘Dan volgt er een aantal jaren met diverse projecten, grammofoonplaten, televisie, film en vooral veel drank,’ noteerde Klöters. Vaak waren drank en drugs spelbrekers voor grote artistieke prestaties. Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder Het al genoemde Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder is in 2002 bij Nijgh & Van Ditmar verschenen. Het is een deel in de prachtige Pluche- reeks en bevat de definitieve keuze uit alle liedteksten van Shaffy, in chronologische volgorde naar het jaar van ontstaan afgedrukt. Onder de noemer ‘Shaffy zingt Shaffy’ zijn de teksten opgenomen van liedjes die hij voor zichzelf schreef. ‘Anderen zingen Shaffy’ brengt de teksten samen die hij schreef voor de medewerkers van Shaffy Chantant en Shaffy Chantate. Ook ‘Shaffy zingt anderen’, waarvoor een hele strenge selectie werd gemaakt, bevat veel bekende teksten, waaronder ‘Laat me’. Ik heb je lief, zo lief (Nijgh & van Ditmar, 2007) bevat zijn liedteksten over de liefde. Rome Brieven uit Rome (2004), een uitgave van Nijgh & Van Ditmar, bevat de brieven die Shaffy en Joop Admiraal in 1960 en 1961 vanuit Rome, waar ze een carrière in de film hoopten te maken, naar Shireen Stroker schreven. ‘Ik weet nu absoluut zeker dat we geen schijn van kans hebben in Rome en wacht op een gelegenheid om naar New York te gaan. Ik heb straks weer enorm zin om lekker te gaan eten. Rome is niets minder en niets meer dan dat. Wel heerlijk toch.’ Dat schreef Ramses in zijn laatste brief uit Rome. Niet alleen geven die brieven een beeld van de Europese kunstscene in dat zonovergoten bolwerk van cultuur, ze zijn ook een getuigenis van de vrolijke jaren ‘60 met hun onbegrensd optimisme. Magie Joop Admiraal en Shireen Stroker komen ook aan het woord in Ramses, het portret van de zanger, acteur en schilder uit 2002 door Pieter Fleury. De allesomvattende liefde die Ramses is blijven uitstralen, is de rode draad in deze film die in 2002 werd bekroond met het Gouden Kalf voor de Beste Lange Documentaire. Hij was eerder in Het uur van de wolf te zien en zal in deze uren van herdenking zeker worden herhaald. Dat zijn vrije en uitbundige levenswijze geestelijk en lichamelijk een hoge tol had geëist, bleek uit recente beelden van Ramses in een verzorgingstehuis. Ook dan heeft hij echter nog niets van zijn magie en intense aantrekkingskracht verloren. Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein (bron: LiTTerair van 1 december 2009)) Update: Ramses vandaag op radio en tv Radio en televisie staan uitgebreid stil bij de dood van Ramses Shaffy. Om 23.25 uur zendt de NPS de documentaire Ramses uit. Met dit portret uit 2002 won Pieter Fleury een Gouden Kalf. De uitzendingen van RTL Boulevard en De Wereld Draait Door staan volledig in het teken van Shaffy's leven. De TROS zendt om 20.30 uur een aflevering uit van Ivo Niehe's tv-show over Shaffy. In het programma Kunststof op Radio 1 kijken vrienden en bekenden terug op het leven van Ramses Shaffy. Op Radio 2 zijn vanavond hoogtepunten te horen uit het Gala van het Nederlandse lied uit 2003. Shaffy stond daarin centraal. (Bron: NOS Teletekst, pagina 111) |