Meer Literatuurplein
Kom kijken op het Marktplein! Klik hier!
Selecteer uw favoriete onderwerpen
Kies een paginakleur
- Verras mij
28-01-2010 Schrijver J.D. Salinger overleden
| ‘Publicatie is een vreselijke schending van mijn privacy. Ik vind het heerlijk om te schrijven. Maar ik schrijf alleen voor mezelf en mijn eigen plezier.’ Al meer dan veertig jaar had J.D. Salinger geen nieuw werk voor publicatie meer vrijgegeven. In de schaarse interviews die hij toestond sinds hij de wereld de rug had toegekeerd, maakte hij duidelijk dat hij nog wel schreef. Vorig jaar heeft hij verboden dat er clandestien een vervolg op The Catcher in the Rye zou verschijnen. Zijn zoon heeft bericht dat hij woensdag op een natuurlijke wijze thuis is overleden. Hij is 91 jaar geworden. Cursus Jerome David Salinger werd in 1919 geboren in New York als zoon van een importeur van kaas en vlees en een Schots-Ierse moeder. Na een mislukt jaar op een middelbare school in New York studeerde hij twee jaar in Pennsylvania aan een militaire academie, waar hij vooral furore maakte als redacteur van het jaarboek en als auteur van het schoollied. In die tijd schreef hij al enkele verhalen. In 1939 volgde hij aan de universiteit van Columbia een cursus korte verhalen schrijven. Die stond onder leiding van de redacteur van het blad Story, waarin in die jaren de debuten verschenen van latere grootheden als Truman Capote, John Cheever en Carson McCullers. Eerste verhaal In maart 1940 zag hij voor het eerst een verhaal in druk verschijnen. ‘The Young Folks’ werd in Story gepubliceerd. In 1941 werd een eerste verhaal over Holden Caulfield, tien jaar later hoofdpersoon in The Catcher in the Rye (1951), door The New Yorker geaccepteerd. ‘A Slight Rebellion off Madison’ kreeg, in gewijzigde vorm, een plaats in de roman die Salingers naam zou vestigen. The New Yorker wachtte echter tot 1946 met publicatie ervan. Op een moment dat jonge Amerikanen zich in de oorlog moesten storten, achtte men een gedesillusioneerde antiheld niet echt opbeurend. Levensgevoel ‘Als je het echt allemaal wilt horen, dan wil je waarschijnlijk eerst weten waar ik geboren ben en wat een waardeloze jeugd ik heb gehad en wat mijn ouders allemaal gedaan hebben voordat ze mij kregen en meer van dat soort sentimentele gelul, maar eerlijk gezegd heb ik geen zin om het daarover te hebben.’ Zelden werd het opwindende en diffuse levensgevoel dat bij de adolescentie hoort, zo trefzeker verwoord als in De vanger in het graan. Waarin schuilt de kracht van dit boek? In de onomwonden stijl, in de rebelse en toch intelligente toon of in de manier waarop de lezer wordt aangesproken? Het vuil van de wereld Omdat het toch bijna kerstvakantie is, besluit de 16-jarige Holden Caulfield een paar dagen door te brengen in New York nadat hij weer eens een keer van school is gestuurd. Overdag zwerft hij door de stad maar ‘s nachts gaat hij stiekem naar huis om er met zijn jonge zusje te praten. Zij is de enige van wie hij zegt echt te houden. En die hem kan redden van ‘het vuil van de wereld’. Achter alle branie is hij een gevoelige jongen die van kinderen en boeken houdt en zoekt naar iets om in te geloven of naar mensen die nog ergens in geloven. Verboden toegang Na 59 jaar is The Catcher in the Rye, dat na publicatie bij jongeren direct een cultstatus kreeg, nog onverminderd populair. De roem die de roman hem bracht, maakte van Salinger bepaald geen gelukkig man. Nadat ook zijn huwelijk op de klippen was gelopen en hij een aanhanger van het zenboeddhisme was geworden, zou hij zich uit het publieke leven terugtrekken. Hij nam zijn intrek in een eenvoudige boerenwoning op een heuveltop bij het dorp Cornish, op het platteland van New Hampshire. In een huis vlakbij woonde zijn ex-vrouw, de moeder van zijn twee kinderen. Aan het eind van zijn oprit stond een bord ‘Verboden toegang’. Glass-saga De vanger in het graan is niet het enige bekende werk van Salinger. De kenners prefereren zelfs de Glass-saga, de novellen en de verhalen over de leden van de bijzondere familie Glass. Ze zijn onder meer te vinden in Negen verhalen (Nine Stories, 1953). Seymour, de voornaamste figuur in deze kroniek, pleegt in het verhaal ‘Een perfecte dag voor bananenvis’ zelfmoord nadat hij op het strand een sprookjesachtig gesprek heeft gehad met een kleuter. In Heft hoog de nokbalk, timmerlieden en Seymour, een introductie (Raise High the Roofbeam, Carpenters (1955) en Seymour, an Introduction (1959)), haalt zijn broer Buddy herinneringen aan hem op. Zenboeddhisme Franny en Zooey, de hoofdpersonen van Franny (1955) en Zooey (1957), in 1961 in één boek uitgebracht en als Franny en Zooey in vertaling verschenen, zijn de jongste kinderen van de familie Glass. Ze zitten opgescheept ‘met broze ouders en een geestelijke erfenis die niet te dragen is,’ schreef Nanne Tapper in een beschouwing in NRC Handelsblad. Franny is een briljante studente, Zooey een vroegwijze jongen. Wanneer zij een inzinking krijgt, komt hij haar te hulp met advies en veel begrip. In de manier waarop zij leert met haar sensibiliteit om te gaan, is de invloed merkbaar die het zenboeddhisme op Salinger had. Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein (bron: LiTTerair van 28 januari 2010) |