De donkere kamer van Damokles boek van Nederland Leest 2012

Publicatiedatum: 23-04-2012

 De donkere kamer van Damokles  boek van Nederland Leest 2012
Bij de editie van Nederland Leest van dit jaar, die wordt gehouden van donderdag 1 tot en met vrijdag 30 november, gaat het om een klassieker uit de Nederlandse literatuur, de oorspronkelijk in 1958 verschenen roman De donkere kamer van Damokles van Willem Frederik Hermans. Sindsdien is die 45 keer herdrukt, onder meer (in één band met Nooit meer slapen) als onderdeel van Volledige werken (deel 3). Het is de zevende keer dat de actie Nederland leest door de CPNB en de openbare bibliotheken wordt georganiseerd. Vorig jaar stond Het leven is vurrukkulluk van Remco Campert centraal.

Drieledige gelaagdheid
Een klassieke roman, aldus Hermans in het essay ‘Experimentele romans’ (opgenomen in de bundel Het sadistische universum), is een roman waarin alles wat gebeurt en alles wat beschreven wordt, doelgericht is. Kortom: geen mus valt van het dak zonder dat het een gevolg heeft. Dat geldt par excellence voor De donkere kamer van Damokles, in november 1958 in een oplage van 2000 exemplaren bij Van Oorschot verschenen als De donkere kamer van Damocles (de spelling met k kwam er pas in 1971, in de elfde druk). Het is een roman met een drieledige gelaagdheid: een spannende roman over het verzet in de Tweede Wereldoorlog, een psychologische roman over dubbelgangers en identiteit en een ideeënroman over de onmogelijkheid de wereld te kennen en te verklaren. De tijd van oorlog en bezetting waarin een aantal vaste waarden op de helling gaat, leende zich bij uitstek tot uitbeelding van het wereldbeeld van Hermans waarin chaos een kernbegrip is. Ook romans als De tranen der acacia's en Herinneringen van een engelbewaarder (1949 en 1971) en een novelle als Het behouden huis spelen tegen deze achtergrond.

Machtig gegeven
De eerste aanzet voor De donkere kamer van Damokles, zo is te lezen in het derde deel van Volledige werken, schreef Hermans in 1952. Aanvankelijk was die bedoeld als verhaal voor de in 1953 verschenen bundel Paranoia. Het manuscript van dat onvoltooide verhaal met de titel ‘Een overgevoelige natuur’, geschreven in een dummy van Woutertje Pieterse van Multatuli, is in mei 2004 geveild bij Bubb Kuyper in Haarlem en aangekocht door het Letterkundig Museum. (Zie: Eerste aanzet tot De donkere kamer van Damokles wordt geveild.) In de daaropvolgende jaren dook De donkere kamer regelmatig op in de correspondentie tussen Hermans en uitgever Geert van Oorschot, vooral omdat deze laatste er naar bleef informeren. Van half april tot half juli 1958 werkte Hermans er zo intensief aan dat hij het boek voltooide, zijn eerste boek ‘met een intrigue van grootse eenvoud, een “machtig gegeven”,’ zoals hij eind juli in een brief aan Frida Balk-Smit Duyzentkunst schreef. ‘Het is een merkwaardige ervaring voor mij dat ik, als ik over een groots gegeven beschik tot bijna klassieke methoden teruggedrongen word.’

Klassieke knapheid
Zowel in de kritiek als in de verkoop was de roman bij verschijnen een groot succes. Zelf bleek Hermans echter al snel niet tevreden met het boek. Aan Sybren Polet die hem had gemeld de roman geweldig te vinden, schreef hij dat de knapheid waarvoor die wordt geprezen, hem verontrustte. ‘Is die knapheid zoveel bijzonders? Het is een klassieke knapheid, om het maar zo gunstig mogelijk uit te drukken.’ Hij noemde zich zelfs een slaaf van zijn publiek omdat hij De donkere kamer misschien alleen maar had voltooid omdat men De God Denkbaar Denkbaar de God niet had begrepen. ‘Ik houd veel van veranderen, zoals je weet,’ schreef hij in een brief aan Hans van Straten die hem op een omissie meende te betrappen. In de volgende drukken is hij correcties blijven aanbrengen, tot en met de 35ste druk in 1994, een jaar voor zijn overlijden.

Moralistische gronden
De donkere kamer was de eerste roman van Hermans die werd vertaald én waarover de literatuurwetenschap zich gretig boog. In brieven aan bevriende wetenschappers ging hij het verst in het uiten van zijn twijfel over het boek. Aan Rob Delvigne schreef hij in 1984 dat het voor zijn gevoel ‘meer en meer het slechtste boek (wordt) dat ik ooit heb geschreven’, waarna hij de problemen opsomde waarmee hij bij het schrijven had gekampt. Ook de jury van de P.C. Hooft-prijs 1959 blijkt te hebben gekampt met de roman, zij het niet op literaire maar op moralistische gronden, zoal Jos Perry in 2010 in een essay in Zacht Lawijd heeft toegelicht. De prijs werd niet toegekend omdat de jury niet tot overeenstemming kon raken, met name vanwege onenigheid rond De donkere kamer. Die had de voorkeur van onder anderen Anna Blaman die de roman gloedvol verdedigde. Toon en allure ervan waren volgens haar superieur. Zij betoogde dat hij niet ‘op moralistische elementen’ mocht worden afgewezen, maar toch was het vooral op die gronden dat hij geen genade vond bij Emmy van Lokhorst, Kees Rijnsdorp en juryvoorzitter Gerrit Knuvelder. Die laatste zei bij Hermans ‘het klassieke’ en ook warmte te missen.

Stem van de naoorlogse bezetenheid
Emmy van Lokhorst die De donkere kamer ‘het weerzinwekkende verhaal van een man die “gewoon” zijn vrouw vermoordde; de analyse van een psychopaat’ had genoemd, was voorzitter van de jury die moest beslissen over de toekenning van P.C. Hooft-prijs 1962. Toen Hermans en De donkere kamer opnieuw op tafel kwamen, ingebracht door jurylid Gerrit Borgers, kantte zij zich daar vrijwel onmiddellijk tegen, daarin gesteund door twee andere juryleden. Alleen Jos. Panhuijsen die in Hermans ‘de stem van de naoorlogse bezetenheid’ herkende, steunde Borgers. Uiteindelijk zou de jury voor een compromis kiezen door Theun de Vries voor te dragen die bij een meerderheid de voorkeur had. Hermans zou negen jaar later de P.C. Hooft-prijs alsnog krijgen. En weigeren, nadat de minister het in een eerste brief genoemde bedrag van 18.000 gulden in een volgende missive terugbracht tot 8.000 gulden.

Evenementen
Nederland Leest is de campagne van de CPNB om Nederland te verleiden hetzelfde boek te lezen en erover in gesprek te gaan. Tijdens de campagneperiode wordt een speciale editie van het boek door de openbare bibliotheken gratis aan hun leden verstrekt. Veel bibliotheken organiseren allerlei evenementen in het kader van de actie. Voor de boekhandel wordt op 1 november een luxe editie uitgebracht.

Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein

Naar de overzichtspagina

Agenda

Radio en televisie

Film

  • Er zijn voor vandaag geen films aangemeld

Video's

  • Michel Krielaars

    Op zijn twaalfde raakte Michel Krielaars verslaafd aan het werk van Tsjechov. Het brilletje van Tsjechov is de neerslag van zijn haat-liefdeverhouding met Rusland.

    Opname: 01-04-2014
    Iris Koppe en Bart Voorsluis
  • Esther Gerritsen

    Esther Gerritsen, winnares van de Frans Kellendonk-prijs 2014, over haar voortdurend veranderende rituelen bij het schrijven en over de verregaande research voor haar boeken.

    Opname: 04-02-2014
    Iris Koppe en Bart Voorsluis
  • Daan Heerma van Voss

    Hoe je in deze tijd te verhouden tot intimiteit en tot echtheid is een van de drijfveren in Het land 32, de nieuwe roman van Daan Heerma van Voss

    Opname: 13-02-2014
    Iris Koppe en Bart Voorsluis

Meer video's

Canon van de Nederlandse geschiedenis

  • 1. Hunebedden
  • 2. De Romeinse Limes
  • 3. Willibrord
  • 4. Karel de Grote
  • 5. Hebban olla vogala
  • 6. Floris V
  • 7. De Hanze
  • 8. Erasmus
  • 9. Karel V
  • 10. De Beeldenstorm
  • 11. Willem van Oranje
  • 12. De Republiek
  • 13. De Verenigde Oostindische Compagnie
  • 14. De Beemster
  • 15. De grachtengordel
  • 16. Hugo de Groot
  • 17. De Statenbijbel
  • 18. Rembrandt
  • 19. De Atlas Major van Blaeu
  • 20. Michiel de Ruyter
  • 21. Christiaan Huygens
  • 22. Spinoza
  • 23. Slavernij
  • 24. Buitenhuizen
  • 25. Eise Eisinga
  • 26. De patriotten
  • 27. Napoleon Bonaparte
  • 28.  Koning Willem I
  • 29. De eerste spoorlijn
  • 30. De Grondwet
  • 31. Max Havelaar
  • 32. Verzet tegen kinderarbeid
  • 33. Vincent van Gogh
  • 34. Aletta Jacobs
  • 35. De Eerste Wereldoorlog
  • 36. De Stijl
  • 37. De crisisjaren
  • 38. De Tweede Wereldoorlog
  • 39. Anne Frank / Jodenvervolging
  • 40. Indonesië 1945-1949
  • 41. Willem Drees
  • 42. De watersnood
  • 43. De televisie
  • 44. Haven van Rotterdam
  • 45. Annie M.G. Schmidt
  • 46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945
  • 47. Srebrenica
  • 48. Veelkleurig Nederland
  • 49. De gasbel
  • 50. Europa
  • 1. Hunebedden

    1. Hunebedden

    Circa 4.000 tot 3.000 v.Chr.
    Hunebedden zijn door mensenhanden geordende steenformaties die dienden als begraafplaats. In Drenthe zijn er ruim vijftig bewaard gebleven.

    Bekijk details
  • 2. De Romeinse Limes

    2. De Romeinse Limes

    47-ca. 400.
    Bij het begin van onze jaartelling vormde de Rijn, die van Xanten via Utrecht en Alphen aan den Rijn naar Katwijk stroomde, de Limes, de grens van het Romeinse rijk.

    Bekijk details
  • 3. Willibrord

    3. Willibrord

    658-739.
    De Engels monnik Willibrord kwam in 690 aan land bij de monding van de Rijn om zich in te zetten voor de verspreiding van het christendom in het land van de Friezen.

    Bekijk details
  • 4. Karel de Grote

    4. Karel de Grote

    724-814.
    Karel de Grote, op kerstdag van het jaar 800 door de paus tot keizer over het Westen gekroond, had het Frankische rijk zo weten uit te breiden dat het grote delen van het huidige Europa omvatte, waaronder de latere Nederlanden.

    Bekijk details
  • 5. Hebban olla vogala

    5. Hebban olla vogala

    Omstreeks 1100.
    Om zijn ganzenveer te scherpen krabbelde een Vlaamse monnik omstreeks het jaar 1100 een paar zinnen neer uit een liefdesliedje. Het is de oudst bewaarde tekst in het Nederlands.

    Bekijk details
  • 6. Floris V

    6. Floris V

    1254-1296.
    Floris V was de graaf die in de dertiende eeuw het machtsgebied van Holland aanzienlijk wist uit te breiden, tot drie van zijn vazallen zich tegen hem keerden.

    Bekijk details
  • 7. De Hanze

    7. De Hanze

    1356-ca. 1450
    Door het Hanzeverbond tussen steden in Nederland, België, de Baltische Staten, Noorwegen en Polen waren Zutphen, Deventer, Tiel, Kampen, Zwolle en meer steden in het oosten van het land van de twaalfde tot de zestiende eeuw welvarende handelscentra.

    Bekijk details
  • 8. Erasmus

    8. Erasmus

    1469?-1536
    Naast etiquetteboeken, vorstenspiegels, samenspraken en traktaten die heersers en burgers moesten opvoeden tot wijze christenen, publiceerde Erasmus onder meer Adagia, een verzameling klassieke spreekwoorden, en de satire Lof der zotheid.

    Bekijk details
  • 9. Karel V

    9. Karel V

    1500-1558.
    Zo groot was het rijk waarover Karel V heerste dat de zon er letterlijk nooit onderging. Tot dat rijk behoorden de Nederlanden, die hij tot een bestuurlijke eenheid probeerde te smeden.

    Bekijk details
  • 10. De Beeldenstorm

    10. De Beeldenstorm

    1566.
    Dit was het wonderjaar waarin edellieden die zich geuzen noemden, zich steeds openlijker tegen het landsbestuur keerden en waarin in de hele Nederlanden kerken en kloosters werden geplunderd en ontdaan van hun katholieke symbolen.

    Bekijk details
  • 11. Willem van Oranje

    11. Willem van Oranje

    1533-1584.
    Willem van Oranje was een ambitieuze edelman die min of meer zijns ondanks uitgroeide tot een rebel en later werd vereerd als de ‘vader des vaderlands’, als de grondlegger van een nieuwe Nederlandse staat.

    Bekijk details
  • 12. De Republiek

    12. De Republiek

    1588-1795
    Na de oorlog waren de Nederlanden uiteengevallen in de zuidelijke Spaanse Nederlanden en de noordelijke Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. In het vroegmoderne Europa was een republiek een uitzondering.

    Bekijk details
  • 13. De Verenigde Oostindische Compagnie

    13. De Verenigde Oostindische Compagnie

    1602-1799
    De Verenigde Oostindische Compagnie had het Nederlandse monopolie op de handel in de Aziatische wateren en mocht oorlogen voeren, verdragen sluiten en gebieden besturen. Zo ontwikkelde de VOC zich tot een geduchte macht.

    Bekijk details
  • 14. De Beemster

    14. De Beemster

    1612
    Nadat met 43 windmolens de Beemster was drooggelegd, werd in 1612 met de inrichting van de polder begonnen. Aan het strak geometrische patroon waarvan werd uitgegaan, heeft de Beemster zijn roem te danken.

    Bekijk details
  • 15. De grachtengordel

    15. De grachtengordel

    1613-1662
    Bij de uitbreiding van Amsterdam vanaf 1613 werd nut gecombineerd met schoonheid. Een van de projecten was de grachtengordel, met zijn karakteristieke halfronde vorm en zijn residentiële functie, met tal van ‘stadspaleisjes’ voor kapitaalkrachtige inwoners.

    Bekijk details
  • 16. Hugo de Groot

    16. Hugo de Groot

    1583-1645
    Hugo de Groot is vooral bekend gebleven door zijn ontsnapping in een boekenkast uit slot Loevestein in 1621. Hij staat echter ook te boek als een groot rechtsgeleerde die de beginselen van het volkerenrecht formuleerde.

    Bekijk details
  • 17. De Statenbijbel

    17. De Statenbijbel

    1637
    In 1618 gaf de gereformeerde synode opdracht een Nederlandse vertaling van de bijbel te maken. Die verscheen in 1637 en zou in de loop der eeuwen een groot stempel drukken op de Nederlandse taal en cultuur.

    Bekijk details
  • 18. Rembrandt

    18. Rembrandt

    1606-1669
    Van de circa 175 kunstschilders die Amsterdam omstreeks 1650 rijk was en die de culturele bloei in de Gouden Eeuw symboliseren, was Rembrandt een van de succesrijkste. Met zijn dure portretten en schilderijen bediende hij een elite van welgestelde burgers en kunstkenners.

    Bekijk details
  • 19. De Atlas Major van Blaeu

    19. De Atlas Major van Blaeu

    1662-1665
    Met kennis van zaken zette Willem Jansz Blaeu in 1605 in Amsterdam een drukkerij en uitgeverij van hoogwaardige kaarten en atlassen op, die door zijn zoon Joan werd voortgezet, onder meer met de uigave van de Atlas Major.

    Bekijk details
  • 20. Michiel de Ruyter

    20. Michiel de Ruyter

    1607-1676
    Conflicterende handelsbelangen leidden ertoe dat de Republiek in de zeventiende eeuw voortdurend oorlog op zee moest voeren. De beroemdste van alle zeehelden was Michiel Adriaenszoon de Ruyter, die het bracht tot luitenant-admiraal van de marine.

    Bekijk details
  • 21. Christiaan Huygens

    21. Christiaan Huygens

    1629-1695
    Christiaan Huygens was een van de grootste geleerden van zijn tijd, wiens verdiensten op vele terreinen liggen. Zo vond hij onder meer het slingeruurwerk uit en ontdekte hij de maan Titan bij de planeet Saturnus.

    Bekijk details
  • 22. Spinoza

    22. Spinoza

    1632-1677
    Al behoort hij tot de filosofen die het westerse denken hebben gevormd, tijdens zijn leven moest Spinoza zo voorzichtig zijn dat zelfs zijn hoofdwerk, de Ethica, pas na zijn dood werd uitgebracht.

    Bekijk details
  • 23. Slavernij

    23. Slavernij

    1621-1863
    De Nederlandse slavenhandel begon in 1621 met de oprichting van de West-Indische Compagnie en eindigde bijna 250 jaar later met de afschaffing van de slavernij in Suriname.

    Bekijk details
  • 24. Buitenhuizen

    24. Buitenhuizen

    17e en 18e eeuw
    In de Gouden Eeuw lieten vooral rijke Amsterdamse kooplieden langs de Vecht en andere rivieren riante buitenhuizen bouwen, met vaak prachtige tuinen.

    Bekijk details
  • 25. Eise Eisinga

    25. Eise Eisinga

    1744-1828.
    Geïnspireerd door de Verlichting bouwde Eise Eisinga in zijn werkkamer een bewegend model van het zonnestelsel, nu nog altijd het oudste werkende planetarium ter wereld.

    Bekijk details
  • 26. De patriotten

    26. De patriotten

    1780-1795
    Na de bloeitijd van de Republiek werden burgers een politieke macht die zich tegen stadhouder Willem V keerde en ernaar streefde het land tot een politieke eenheid te smeden.

    Bekijk details
  • 27. Napoleon Bonaparte

    27. Napoleon Bonaparte

    1769-1821
    Als keizer bracht Napoleon zowat heel Europa onder zijn gezag. In Nederland introduceerde hij aanvankelijk de monarchie en moderniseerde hij het bestuur en de rechtspraak.

    Bekijk details
  • 28.  Koning Willem I

    28. Koning Willem I

    1772-1843
    Na het congres van Wenen in 1815 werden noord en zuid samen het Verenigd Koninkrijk, onder koning Willem I. Ondanks diens inspanningen de economie te verbeteren, kwam het zuiden in 1830 in opstand.

    Bekijk details
  • 29. De eerste spoorlijn

    29. De eerste spoorlijn

    1839
    Ondanks de aanvankelijke scepsis heeft de komst in 1839 van de trein in Nederland veel bijgedragen tot de ontsluiting van het land en een versnelde industrialisatie ervan.

    Bekijk details
  • 30. De Grondwet

    30. De Grondwet

    1848
    Omdat de Grondwet bepaalt wie de macht uitoefent en hoe dat gebeurt, is het voornaamste wet van een staat. De Nederlandse Grondwet werd ingevoerd in 1798 en herzien in 1815 en 1848.

    Bekijk details
  • 31. Max Havelaar

    31. Max Havelaar

    1860
    De ervaringen van Eduard Douwes Dekker als assistent-resident in Nederlands-Indië vormden de basis voor de felle aanklacht tegen het koloniale regime die hij als Multatuli in de vorm van de roman Max Havelaar zou schrijven.

    Bekijk details
  • 32. Verzet tegen kinderarbeid

    32. Verzet tegen kinderarbeid

    19e eeuw
    Toen kinderen door de Industriële Revolutie ook massaal in fabrieken aan het werk werden gezet, nam het verzet daartegen toe. Het zou tot 1874 duren voordat een wet de inzet van kinderen in fabrieken verbood.

    Bekijk details
  • 33. Vincent van Gogh

    33. Vincent van Gogh

    1853-1890
    Met zijn kleurrijke, eigenzinnige schilderijen en zijn door amoureuze, persoonlijke en zakelijke tegenspoed getekende leven is Vincent van Gogh een van de meest tot de verbeelding sprekende kunstenaars.

    Bekijk details
  • 34. Aletta Jacobs

    34. Aletta Jacobs

    1854-1929
    Haar hele leven heeft Aletta Jacobs gestreden voor de rechten van vrouwen, onder meer voor het in 1919 ingevoerde algemeen vrouwenkiesrecht. Ook als arts kwam ze op voor de belangen van vrouwen.

    Bekijk details
  • 35. De Eerste Wereldoorlog

    35. De Eerste Wereldoorlog

    1914-1918
    Al wist Nederland in 1914 neutraal te blijven, toch zou de Grote Oorlog niet helemaal aan het land voorbijgaan. Ook de Nederlanders voelden steeds meer de consequenties ervan.

    Bekijk details
  • 36. De Stijl

    36. De Stijl

    1917-1981
    Opgericht in de chaos van de Eerste Wereldoorlog, streefden de beweging en het tijdschrift De Stijl naar harmonie door het gebruik van geometrische vormen en van de primaire kleuren en de niet-kleuren.

    Bekijk details
  • 37. De crisisjaren

    37. De crisisjaren

    1929-1940
    Elke dag urenlang aanschuiven in stempellokalen. Dat was het vernederende lot van de steuntrekkende werklozen in de jaren van 1929 tot 1940, die de geschiedenis zijn ingegaan als de crisisjaren.

    Bekijk details
  • 38. De Tweede Wereldoorlog

    38. De Tweede Wereldoorlog

    1940-1945
    Na het bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940 capituleerde de Nederlandse legerleiding. Het was het begin van de Duitse bezetting van Nederland, die zo’n vijf jaar zou duren.

    Bekijk details
  • 39. Anne Frank / Jodenvervolging

    39. Anne Frank / Jodenvervolging

    1942-1945
    Door de publicatie van het dagboek zij tijdens de onderduik bijhield, groeide Anne Frank uit van een naamloze dode, omgekomen in Bergen-Belsen, tot het internationale symbool van de Holocaust.

    Bekijk details
  • 40. Indonesië 1945-1949

    40. Indonesië 1945-1949

    1945-1949
    Op 17 augustus 1945 riep Soekarno de onafhankelijkheid van Indonesië uit, maar pas na twee ‘politionele acties’ en onder grote internationale druk legde Nederland zich daar eind 1949 bij neer.

    Bekijk details
  • 41. Willem Drees

    41. Willem Drees

    1886-1988
    Van 1948 tot 1958 was Willem Drees als minister-president leider van de rood-roomse coalitie. Het waren de jaren waarin de verzorgingsstaat werd opgebouwd, met regelingen als de AOW.

    Bekijk details
  • 42. De watersnood

    42. De watersnood

    1 februari 1953
    De watersnood van 1953 kostte ongeveer 1800 mensen het leven, nog eens 72.000 werden dakloos. De Deltawerken moesten verhinderen dat zich nog eens een ramp van die omvang zou voltrekken.

    Bekijk details
  • 43. De televisie

    43. De televisie

    Vanaf 1948
    In 1948 gestart met experimentele uitzendingen, heeft de televisie vanaf eind jaren ’50 een enorme vlucht genomen. Zowel in tijdsbesteding als in meningsvorming bracht het nieuwe medium ingrijpende veranderingen.

    Bekijk details
  • 44. Haven van Rotterdam

    44. Haven van Rotterdam

    Vanaf circa 1889
    Net als Schiphol is de haven van Rotterdam een mainport, een knooppunt voor de Nederlandse handel met het buitenland. Er wordt dan ook voortdurend gewerkt aan de verdere uitbouw ervan.

    Bekijk details
  • 45. Annie M.G. Schmidt

    45. Annie M.G. Schmidt

    1911-1995.
    De versjes en liedjes, toneelstukken en musicals, verhalen en hoorspelen van Annie M.G. Schmidt waren zo geliefd en tegelijk zo invloedrijk dat zij wel de echte koningin van Nederland werd genoemd.

    Bekijk details
  • 46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945

    46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945

    Nadat Suriname in 1975 onafhankelijk was geworden, is gaandeweg ook de verhouding tussen Nederland en de eilanden van de Nederlandse Antillen in meer of mindere mate aangepast.

    Bekijk details
  • 47. Srebrenica

    47. Srebrenica

    1995
    Dat Dutchbat de genocide op zevenduizend moslimmannen in de door haar beveiligde enclave Srebrenica niet heeft kunnen voorkomen, heeft ook in Nederland diepe sporen nagelaten.

    Bekijk details
  • 48. Veelkleurig Nederland

    48. Veelkleurig Nederland

    Vanaf 1945.
    In de vorige eeuw is het aantal inwoners in Nederland verdrievoudigd, van vijf naar meer dan vijftien miljoen. Vanaf de jaren ’60 is ook de diversiteit van die inwoners sterk toegenomen.

    Bekijk details
  • 49. De gasbel

    49. De gasbel

    1959-2030.
    De gaswinning uit het veld bij Slochteren is de kurk genoemd waarop onze welvaart drijft. Maar de eindigheid ervan en een toenemend aantal bevingen vergen wellicht ingrijpende politieke keuzes.

    Bekijk details
  • 50. Europa

    50. Europa

    Vanaf 1945.
    Na de Tweede Wereldoorlog heeft de Europese samenwerking gestalte gekregen. Lag het initiatief in 1951 bij 6 landen, inmiddels telt de Europese Unie 27 landen en willen er nog meer toetreden.

    Bekijk details

Leesclubboek van de Maand van Boek-delen

Boek van de Maand van Boek-delen is in april Het huis met de schaduw van Aminatta Forna, waarin de vraag wordt opgeworpen of men een dramatisch verleden achter zich kan laten door erover te zwijgen.

Voor bespreking in een leeskring hebben Boek-delen en Nieuw Amsterdam discussietips opgesteld.

Vaktaal (6): Herta Müller

Wat is het beroepsgeheim van een schrijver? Welke rituelen moet hij of zij afwerken vooraleer aan een boek te beginnen? Waar wordt geschreven? Volgens een vast werkschema of wanneer het maar uitkomt? Op een laptop, met een pen, een potlood…? Moet het stil zijn, of moet er muziek klinken…?

Deze en andere vragen legt Guus Bauer in de serie Vaktaal voor aan een aantal schrijvers. De zesde is Herta Müller.

Log in

Inloggen

Inloggen hoeft alleen als u een reactie wilt plaatsen of aan een discussie wilt deelnemen.

 

Personaliseer

Personaliseer het Literatuurplein

Bepaal zelf welke rubrieken op de homepage worden getoond.

Kies een paginakleur

  • Verras mij
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Site nieuws

Nieuw: In de serie 'Vaktaal' interviewt Guus Bauer schrijvers over de geheimen van het vak. De zesde is Herta Müller.
Nieuw: video van Iris Koppe en Bart Voorsluis met Michel Krielaars die voor Het brilletje van Tsjechov de Wolga afreisde van Moskou tot Astrachan aan de Kaspische Zee.
'Een uitvinder heeft iets van een knutselaar,' aldus Annemiek Neefjes in haar nieuwe column.
Nieuw: ‘Door het schrijven van Een handvol sneeuw wilde ik nadenken over de dood,' aldus Jenny Erpenbeck in een interview door Guus Bauer.
Nieuw: recensies door Guus Bauer van De eerstgevallenen van Theo Toebosch, De gewichtlozen van Valeria Luiselli, De laatste oplossing van Michael Chabon, De wonderbaarlijke reis van de fakir die vastzat in een Ikea-kast van Romain Puértolas en Wie was Hans Boslowits? van Igor Cornelissen, door Ezra de Haan van Duivelsklauw van Felicita Vos, Bouwen op drijfzand van Ronny Lobo, Daar begint de poëzie en Open mond van Erik Jan Harmens en door H.A. Hofman van Een Toscaanse prins bezoekt Nederland van Cosimo de' Medici, De ontheemden van Amin Maalouf en 1914 : het trauma van Europa van Max Hastings.