Academica Debutantenprijs 2007-2008

Ga direct naar

Rapport:

Juryrapport Academica Literatuurprijs 2007/2008:

Geachte aanwezigen,

Vandaag wordt voor de dertiende keer de Literatuurprijs uitgereikt. Voor de eerste keer, sinds de toetreding van sponsor Academica, de Academica Literatuurprijs. Een unieke prijs. Immers, de prijs voor nieuw, oorspronkelijk Nederlandstalig proza, is een combinatie van juryprijs én publieksprijs.

Geen prijs voor de meest gelezen boeken of auteurs. Geen prijs voor een bekende naam: gelezen of ongelezen. Maar ook geen prijs die door literair deskundigen wordt gegeven. Wel een prijs die door de voorselectie is gekomen van in Nederland en Vlaanderen uitgekomen debuten in een jaar tijd (deze keer 18 maanden door verandering van de termijn).

Van 1 april 2006 tot 1 oktober 2007 hebben de vijf juryleden Marijke Arijs, Vlaams literair vertaalster, Brigitte Raskin, Vlaams schrijfster, Pauline Slot, schrijfster, Kees Snoek, hoogleraar Nederlandse letterkunde aan de Sorbonne, Parijs, en Casper Markesteijn (voorzitter) maar liefst 107 prozadebuten gelezen. Uit die enorme stapel boeken selecteerden zij eerst een longlist van 15 boeken die de nominatiejury de moeite van het lezen waard vond. Daarna maakte de jury een tweede selectie: de shortlist van 5 debuten die in november 2007 bekend werden gemaakt. Daarmee zat de taak van de nominatiejury erop en gingen na publicatie van de nominaties overal in het land de lezers aan het werk. Lezers die op de hoogte kwamen van de prijs via boekhandel of krant, maar vooral ook lezers in leeskringen die vaak geïnformeerd werden door hun plaatselijke bibliotheek.

Voor de Academica Literatuurprijs 2009 geldt overigens weer een periode van een jaar waarover gelezen wordt: debuten uitgegeven in de periode 1 oktober 2007 tot 1 oktober 2008.

De steniging van Frénk van der Linden, Bruidsvlucht van Marieke van der Pol, Vijf strippen van Wiegertje Postma, Zondagsgeld van Philip Snijder en Art. 285b van Christiaan Weijts werden in de afgelopen 10 maanden door ongeveer 500 lezers, in Nederland, Vlaanderen, Suriname en door Nederlanders in het buitenland gelezen, beoordeeld, gewaardeerd en vaak ook in een leeskring besproken. Weer meer lezers dan voorgaande jaren deden mee. In dat opzicht slagen wij steeds beter in onze doelstelling. De Academica Literatuurprijs probeert namelijk niet alleen aan leesbevordering te werken ná het bekend zijn van de winnaar, maar vooral daarvóór. Publicatie van de long- en shortlist kan leesbevorderend werken, net als bij de bekendmaking van nominaties van andere prijzen, maar vooral het meelezen en mee-oordelen van al die lezers heeft een sterk stimulerende werking en een grote impact.

Juist vanwege dat leesbevorderende aspect is door Stichting Perspektief de Literatuurprijs in het leven geroepen en heeft de gemeente Dordrecht daarom geld beschikbaar gesteld voor de prijs en de organisatiekosten. Daarom ook is Academica als sponsor ingestapt. Vooral daarom doen de bibliotheken zo enthousiast mee. Daarom vraagt de Academica Literatuurprijs ook niet alleen aandacht voor de winnaar, maar ook voor de andere genomineerden die aandacht en waardering ontvingen van de lezers.

De nominatiejury heeft in ieder geval met plezier veel debuten gelezen. Soms ook met minder plezier. Wat opvalt, is dat het aandeel boeken dat bij de zogenaamde POD-uitgevers (printing on demand) uitgegeven wordt, steeds toeneemt. Niet altijd een waarborg voor kwaliteit, vindt de jury. Ook proberen nogal wat debutanten mee te liften met het grote succes van Nederlandse auteurs van zogenaamde literaire thrillers.

Het was dit jaar door het grotere aantal boeken dan anders moeilijker om tot vijf nominaties voor de shortlist te komen. In de stapel van 107 zat naast rijp ook nogal wat uitgesproken groen.

Van de nominaties hebben de vijf juryleden genoten, de één meer dan de ander, maar gelukkig hoeft de jury niet tot de winnaar te komen. En hoe cliché het ook klinkt: voor de jury hebben alle vijf genomineerde boeken gewonnen.

De lezers hebben geoordeeld. Zij hebben een, veelal onderbouwde, kritische, goed geformuleerde waardering gegeven van de boeken die zij gelezen hebben.


De jury:
Casper Markesteijn
Marijke Arijs
Brigitte Raskin
Pauline Slot
Kees Snoek



Winnaar

  • Marieke van der Pol - Bruidsvlucht

    Enkele quotes van de lezersoordelen:

    - Wat is Bruidsvlucht een geweldig, compleet en perfect gecomponeerd boek! Het is een ideale combinatie van spanning, romantiek, geheimen, taal, karakters, gebeurtenissen, heden en verleden. De levens van de hoofdpersonen blijven toch steken in oude gewoontes en worden geregeerd door angst, ondanks alle pogingen om het beter te krijgen. Dat Marieke van der Pol scenarioschrijfster is kun je zeer goed merken: elk karakter komt tot leven en heeft een eigen aandeel in het verhaal.
    - Een fantastisch boek. Geeft een geweldig beeld van een tijdsperiode en de levens van drie vrouwen. Een boek wat in je hoofd blijft en stof tot nadenken geeft en daarbij ook nog eens heerlijk leest. Voor mij niet alleen het beste debuut maar het staat daarnaast ook nog eens in mijn persoonlijke top tien van alles wat ik tot nu toe heb gelezen (en dat is niet weinig).
    - Het beste boek van de alle 5, goed leesbaar een volledige roman.
    - Teleurstellend; enkele geweldige scènes maar personages te twee-dimensioneel.
    - Schitterend verhaal, je wilt het eigenlijk in 1 keer uitlezen. Helaas “Zondagsgeld”vond ik qua stijl net iets beter.
    - De winnaar van de debutantenprijs. Dat kan niet anders. Heel goed geschreven, heel interessant onderwerp en je moet maar doorlezen omdat je wilt weten hoe het verder gaat.
    - Prachtig boek. Gevoelvol geschreven. Een juweeltje.
    - Aardige damesroman
    - Dit was nou zo’n boek dat ik niet weg kon leggen en waarbij ik werkelijk de P.. in had als ik gestoord werd en het weg moest leggen. Prachtige verhaallijn, mooie diepgaande karakterschetsen, boeiend levendig en spannend verteld. Vanaf de eerste bladzijde tot en met bladzijde 409 op en top genoten. Toen hield het verhaal voor mij op. De laatste drie bladzijden waren voor mij niet echt nodig; dat is misschien het enige minpuntje van dit boek.
    - Onze favoriet! Eigenlijk een bouquetreeksachtig verhaal, maar heel goed geschreven. Verslavend om te lezen verrassend door de diepgang in de personages
    - Misschien iets teveel een ‘vrouwenboek’
    - Prachtig verhaal, dat eerst suikerzoet aandoet, maar gaandeweg het netwerk ontvouwt van de wereld van vrouwen uit die tijd, mat alle variëteit die er toen al was.
    - Een prachtige roman over hoe toeval, karakter en keuzes de loop van vier vervlochten levens bepaalt. Meeslepend en hartverscheurend.


Genomineerd

  • Frénk van der Linden - De steniging

    Rapport Frénk van der Linden:
    Enkele quotes van de lezersoordelen:

    - Het heeft mijn kijk op mensen veranderd. Ik beoordeel mensen niet langer meer op hun uiterlijk en voorkomen.
    - Net nog iets beter dan Bruidsvlucht. Gegeven heel actueel, maar zo beschreven dat ook een 85-jarige dit een heel mooi boek vindt.
    - Jemig, wat een boek. Meeslepend tegen wil en dank. Onwillekeurig op zoek naar de goede afloop maar deze roman is geen sprookje.
    - Ongelooflijk goed. Vol vaart, emotioneel. Boeit van begin tot eind. De personen komen tot leven. Taalgebruik soms iets te veel van het goede maar is eigenlijk wel functioneel. Boek had gezien de stroom van onderwerpen wel wat omvangrijker mogen zijn.
    - Niet mijn boek; na 104 pag. weg gelegd. Erg verwarrend, vervreemdend.
    - In het begin dacht ik: moet dit onderwerp wéér? Maar na het lezen van een hoofdstuk: prima boek! Met steeds weer subtiele aanwijzingen. Verrassend einde! Een aanrader!
    - Lekker eigentijds taalgebruik. Continu beelden neergepend. Tempo, ritme, kadans als een passeerbeweging van Amrabat. Alleen, die steen ……..
    - Eigentijdse roman (hard) Goed plot.
    - Mooi, verrassend verhaal. Goed geschreven. Met veel plezier gelezen.
    - Goed geschreven, moderne jeugd.
    - Goed geschreven, mooi opgebouwd verhaal, wel een wat erg onwaarschijnlijk plot.
    - Vervelend boek vol irritant en vrouwonvriendelijk taalgebruik bijvoorbeeld: onbedaarlijk rustig, tikgeit, tevenzeef, parketting teef enz.
    - Ik ben door dit boek enige tijd plezierig beziggehouden. Eenmaal opgeslokt door de jonge hoofdpersoon, met wie ik mij gezien mijn leeftijd niet direct kon verbinden, werd ik gaandeweg verteerd door haar drama en maakte een aangename gang door haar ziel door. Vooral haar detaillisme, haar ijskoude waarneming en de interactie met haar vriendje en familie pakte me bij de keel en doet me denken aan Hofmeester uit Tirza, dat ik later las. Ik kijk uit naar de volgende roman van deze schrijver.
    - Prachtige omkering culture-clash, met veel vaart verteld vanuit pov white trash protagoniste.
    - Hij kan dus niet alleen goed verhalen uit anderen krijgen, maar ze ook zelf schrijven.
    - Wat een indrukwekkend verhaal. De geest van deze nu tijd. Spannend tot de laatste bladzij.


  • Wiegertje Postma - Vijf strippen

    Rapport Wiegertje Postma:
    Enkele quotes van de lezersoordelen:

    - Een zeer origineel en ingenieus geschreven boek. Knap hoe Postma een eigen stem heeft weten te geven aan diverse personages in de bus: de homo, de dikke vrouw, de oude dame, de jonge man etc. Een paar dagen in de bus met Postma, en de reizigers worden ook jouw mede-reizigers!
    - Erg originele opzet en manier van schrijven, doordat het vertellersstandpunt op zo’n grappige manier wisselt. Heel bijzonder voor iemand van zo jonge leeftijd.
    - Ik kan niet door het boek heen, ik vind het boek verward en chaotisch, misschien komt dat ook doordat mijn geboortejaar 1932 is.
    - Steekt prachtig in elkaar, met verfijnde spanningsbogen, zonder dat het op wat voor manier dan ook gekunsteld overkomt. Een ware prestatie, zeker voor debutante; Vijf Strippen is van een hoog niveau.
    - It’s a wonderful story that easily touches the imagination of anyone who’s ridden a bus and Postma’s humour makes Vijf Strippen a great read.
    - Goed debuut, het komt niet vaak voor dat ik hardop om een boek moet lachen. Verrassend einde, kwam totaal onverwacht.
    - Heel fijn boek, in een keer uitgelezen. Postma weet haar karakters geniaal te omschrijven, heel herkenbaar. De karakters en situaties zijn vooral erg grappig maar ook de verschillende verhaallijnen zijn interessant en knap in elkaar gezet.
    - Wat in eerste instantie slechts met veel ironie beschreven losse flodders lijken, blijken uiteindelijk knooppunten in een overwogen compositie.
    - Waarom staat dit boek op de shortlist? Het is wel schattig enzo, maar ik heb studenten die betere stukken schrijven terwijl ze alleen maar een mailtje tikken.
    - Aardig geschreven maar meer niet.
    - “Een luchtig kletsje” (blz 36) hoe komt de schrijfster erop! Geweldig gebruik van onze taal. Alleen al vanwege de taalacrobatiek twee keer gelezen.
    - Ik zit regelmatig in streekbussen en herken veel van de beschreven ontmoetingen en situaties. Heb vaak enorm gelachen om de rake typeringen en de sterke zelfspot van de schrijfster. Dit boek doet verlangen naar méér reisavonturen in dezelfde vrolijke, bespiegelende stijl.
    - Dat een 17-jarige scholiere haar medereizigers zo goed observeert en deze zo fantasierijk beschrijft is veel belovend voor haar toekomst als schrijfster en ons leesplezier.
    - Leuk bedacht maar te onevenwichtig. Te rommelig en soms vergezocht.


  • Philip Snijder - Zondagsgeld

    Rapport Philip Snijder:
    Enkele quotes van de lezersoordelen:

    - Dit boek deed me erg denken aan “growing up in the Gorbals” van Ralph Glaser. Net zo’n indringende beschrijving van een jeugd in een gesloten “asociale” gemeenschap. Ik ben benieuwd naar het vervolg op dit boek. Ik hoop tenminste dat Philip Snijder dat nog een keer gaat schrijven.
    - Een komisch indringende beschrijving van een jeugd op het Amsterdamse Bickerseiland. Haarscherpe typering van een volksbuurt. “Als je niet bij eigen hoort, ben je niet van ons.”
    - Goed geschreven.
    - Zeer goed; levendige omschrijvingen, leerzaam en een tweede lezing waard.
    - Mooi boek, herkenbaar.
    - Fantastisch, hoe het leven in de arme volkswijk prachtig wordt verwoord. Er is zo een film van te maken.
    - Ofschoon dit onderwerp heel wat belooft (deed me denken aan D. Verhulst) vind ik de stijl niet pakkend genoeg. De roman hield mijn aandacht niet vast.
    - Voor mij de winnaar! Schrijver zet een tijdsbeeld neer dat weinig mensen zullen associëren met de “love en peace”periode van de zeventiger jaren. Goed en beeldend geschreven: je ziet de familie (familie flodder) in optocht door de wijk trekken op weg naar een familiefeest. Maar ook zeer roerend hoe een kleine jongen samen met opoe de kar moet trekken naar de opkoper die uitgerekend naast de school staat! Knap om in acht verhalen z’n volledig beeld te schetsen. Een veel belovend debuut.
    - Dit moet wel autobiografisch zijn. Het is met veel gevoel voor detail geschreven. Je moet een groot observator zijn met een geweldig geheugen om zo lang na dato deze periode zo te beschrijven. Dit wordt op termijn waardevol historisch materiaal, waardevol literair materiaal is het nu al. Ik ben 500 mtr van het Bickerseiland geboren en de beschrijving van de omgeving was zo trefzeker, dat ik het water van het Westerdok kon ruiken ook al ben ik er 25 jaar niet geweest. Ik ga binnenkort nog maar eens kijken, dat moet nu wel. Ik wil Philip Snijder bedanken, hij heeft mij in ieder geval een groot genoegen gedaan.
    - Slecht geschreven
    - Een juweeltje! Schitterend.
    - In het verlengde van Ketelbinkie en Ciske de Rat: een schelmenverhaal. In een vlotte schrijfstijl wordt de juiste toon en sfeer gezet. Heel herkenbaar voor een jochie van dat andere eiland, Rozenburg
    - Onbekende wereld die rustig voort kabbelt.
    - Leuk geschreven, maar voor mijn gevoel onaf.
    - Voor mij de winnaar. Een mooi en geestig boek. Gaf goed de onmacht aan van het jongetje die voelt dat hij de buurt ontgroeit.
    - De tocht van de familie, met grootmoeder in het midden, naar de feestzaal zal ik nooit vergeten. Geweldige sfeertekening, dit hele boek. De echte winnaar wat mij betreft.


  • Christiaan Weijts - Art. 285b

    Rapport Christiaan Weijts:
    Enkele quotes van de lezersoordelen:

    - Het boek verhaalt vanuit “verdachte”, wat het geheel een bepaalde lading geeft, waardoor het wordt opgetild boven een doorsnee verhaal. Toch had ik moeite geboeid te blijven en had ik na blz. 125 niet meer de moed om nog meer te weten te komen over de vooral seksueel getinte gedachtenspinsels van de hoofdfiguur. Stilistisch wel mooi geconstrueerd.
    - Naar aanleiding van de Debutantenprijs heb ik dit boek met extra aandacht herlezen en maakte een nog grotere indruk dan de eerste keer. Het is het enige èchte literaire boek uit het lijstje: een dwingend boek – prachtig opgebouwd- zonder dat de techniek van het boek het verhaal ook maar ergens in de weg zit. Het minst modieuze boek van het lijstje
    - Veel seks, met moeite uitgelezen
    - Taalkundig goed. Inhoudelijk:walgelijk! Sex, sex en nog eens sex.
    - Een voortreffelijk geschreven roman. Modern gebruik. Verhaal is verrassend. Sex wel erg “uitgebreid” mocht minder.
    - Twee polen in één bestaan. Ja, maar beide met heel veel sex. Te veel sex wordt ééntonig.
    - Geestig, verrassend en redelijk meeslepend.
    - Goede spanningsboog. Mist nog eigen toon.
    - Sterk debuut, maar matige afwerking.
    - Tegen het einde wordt het geheel wat warriger (flash-backs etc.), maar dit is een zeer leesbaar, modern, met vaart geschreven roman. Ik heb me geen moment verveeld.
    - Hoewel ik graag en veel lees, vind ik het erg moeilijk om een boek te lezen waarvan ik de hoofdpersoon niet sympathiek vind. In Art. 285B is de hoofdpersoon zeer zeker niet sympathiek te noemen, maar is het verhaal zo meeslepend, cynisch en stijlvol opgeschreven dat ik zonder dat ik het doorhad in een middag het halve boek heb gelezen. Een prachtige stijl en een verhaal dat meer is dan een aaneenschakeling van clichés.
    - Eerste 200 bladzijde zeer moeilijk leesbaar daarna spannender. Weijts kan wel schrijven, bijzonder verwevenheid met muziek. Doorwrocht boek eigentijds. Misschien de helft schrappen??
    - Te strak geregisseerde roman. Origineel taalgebruik. Valt teveel in herhalingen. Het contrast muziek en seks blijft. Na verloop van tijd wist ik het wel. Had moeite om het boek uit te lezen.
    - Vreselijk. Wat een hoop gestoorde gekken bij elkaar. Plat en smakeloos boek en verhaal.
    - Een boek dat we prompt kochten na het lezen uit de bibliotheek. Een absolute aanrader. Hopelijk komt er nog wat van hem. Voor mij de winnaar.
    - Weijts neemt de lezer mee. Professioneel geschreven. Ode aan de vrouw. Met vaart en geestkracht geschreven. Leuke compositie. Steeds overdacht.
    - Knap geconstrueerd boek, je wordt verleid te oordelen door de vorm die het verhaal kreeg: een pleidooi. Zeer sterke personages, de 2 zo verschillende vrouwen/ meisjes en de mannelijke seksbeluste seksbeluste hoofdpersoon. Een roman van deze tijd: de alom tegenwoordige seks en erotiek, het voyeurisme en toch een gekoesterd verlangen naar romantische liefde. Maar lang, te lang blijf ik als lezeres een buitenstaander en identificeer ik me niet met een personage. Pas na zo’n 250 blz. gebeurt dat ineens wel met Vicky (borderline?) en met Sebastiaan. Hij wint bij mij zijn pleidooi ook door zijn stijl. Maar vanwege bovenstaande plaats ik dit debuut op 2.
    - Aktuelles Thema, spannend erzählt, úberzeugende psychologische Darstellung der Hauptperson, gelungene Mischung aus Ironie und Ernsthaftigkeit im Umgang mit dem Thema, kritische und nicht ideologisierende Analyse.
    - Het was moeilijk kiezen tussen 1, 2 en 3. Want dit boek verrast je. Toch werd het nummer 3.


Longlist

Naar de overzichtspagina

Delen