Debutantenprijs 2006

Rapport:

Juryrapport DebutantenPrijs 2006:

Vandaag, 26 november 2006, wordt voor de twaalfde keer de DebutantenPrijs uitgereikt. Een unieke prijs. Dat zal elke instelling van zijn eigen prijs beweren, maar voor de DebutantenPrijs gaat dit echt op. Immers, de DebutantenPrijs, voor oorspronkelijk Nederlandstalig proza, is een combinatie van juryprijs én publieksprijs. Geen grootste gemene deler dus van de meest gelezen boeken of auteurs. Geen prijs voor een bekende naam: gelezen of ongelezen. Maar ook geen prijs die door literaire deskundigen wordt gegeven. Wel een prijs die door de voorselectie is gekomen van alle in Nederland uitgekomen debuten in een jaar tijd.

Van 1 april 2005 tot 31 maart 2006 hebben de vijf juryleden Marijke Arijs, Jan Eijkelboom, Brigitte Raskin, Pauline Slot en Casper Markesteijn (voorzitter) 71 prozadebuten gelezen. Uit die flinke stapel boeken kozen zij eerst een zogenaamde tiplijst, of longlist zo u wilt, om daarna een tweede selectie te maken: de shortlist of toplijst. Op die toplijst stonden 5 debuten die eind mei 2006 bekend werden gemaakt. Daarmee zat de taak van de nominatiejury erop en gingen overal in het land de lezers aan het werk. Individuele lezers die op de hoogte kwamen van de prijs via boekhandel of krant, maar vooral ook lezers in leeskringen die vaak banden hebben met bibliotheken.

De boeken :
- Boven is het stil van Gerbrand Bakker (Cossee),
- Excuses voor het ongemak van Hans Hogenkamp (Nijgh & Van Ditmar),
- De Parbo-blues van Tessa Leuwsha (Augustus),
- wartzuur van Anneloes Timmerije (Augustus) en
- Grote acht van Vrouwkje Tuinman (Nijgh & Van Ditmar)
werden door ruim 400 lezers in heel Nederland gelezen, beoordeeld, gewaardeerd en vaak ook in de leeskring besproken. Veel meer lezers dan voorgaande jaren deden mee. In dat opzicht slaagt de DebutantenPrijs steeds beter in zijn doelstelling. De DebutantenPrijs probeert namelijk niet alleen aan leesbevordering te werken ná het bekend zijn van de winnaar, maar vooral daarvóór. Publicatie van de tiplijst en de toplijst kunnen leesbevorderend werken, net als bij de bekendmaking van nominaties bij andere prijzen, maar natuurlijk vooral het meelezen en mee-oordelen van al die lezers in het hele land heeft een sterk stimulerende werking en een grote impact.

Juist vanwege dat leesbevorderende aspect is twaalf jaar geleden door de Stichting Perspektief de DebutantenPrijs in het leven geroepen en heeft de gemeente Dordrecht daarom geld beschikbaar gesteld voor de prijs en de organisatiekosten. Vooral daarom doen de bibliotheken zo enthousiast mee en zal de rol van de bibliotheken groter worden. Daarom vraagt de DebutantenPrijs ook niet alleen aandacht voor de winnaar, maar ook voor degenen die in de afgelopen maanden evenveel aandacht en soms ook waardering ontvingen van de honderden lezers.
Wij weten niet of uitgevers en boekhandels die toegenomen aandacht voor vijf onbekende nieuwkomers op de Nederlandse literaire markt ook daadwerkelijk merken, maar wij hopen van wel en wij rekenen erop dat die aandacht alleen maar toeneemt.
De nominatiejury heeft in ieder geval met veel plezier veel debuten gelezen. Daarom was het dit jaar ook moeilijk om tot vijf nominaties te komen. In de stapel van 71 zat naast rijp ook uitgesproken groen van obscure uitgeverijen en wat opviel was dat relatief veel BN’ers met een debuut op de literaire markt kwamen.
Van de vijf nominaties hebben de vijf juryleden zeer genoten, de één meer dan de ander, maar gelukkig hoeft de jury niet tot de winnaar te komen. En hoe cliché het ook klinkt: voor de jury hebben alle vijf genomineerde boeken gewonnen.

Volgend jaar is er géén DebutantenPrijs. Wel weer in 2008, want het bestuur van Stichting Perspektief, de initiatiefneemster en organisator van de prijs, heeft na overleg met haar Commissie van Advies, de gemeente Dordrecht en NBD/Biblion besloten de DebutantenPrijs voortaan op de eerste zondag van juli uit te reiken, tegelijk met een ander groot Dordts evenement, de Dordtse Boekenmarkt. Zo profiteren beide evenementen van elkaars kracht en bekendheid. Bovendien hoeven de lezers dan niet vooral in de zomermaanden de genomineerde boeken te lezen, maar kan dat in de periode gebeuren die bij uitstek geschikt is om literatuur tot je te nemen. De leeskringen hebben in die tijd meer gelegenheid om de boeken te lezen en met elkaar te bespreken.

Beoordeling lezers: De lezers hebben een rangorde aangebracht. Zij hebben een waarderingscijfer gegeven en het boek met het beste gemiddelde heeft gewonnen. De lezers hebben vaak ook hun oordeel in woorden gegeven.




Winnaar

  • Gerbrand Bakker - Boven is het stil

    Enkele quotes uit de lezersbeoordelingen:

    - Mooi boek. Ingetogen, sober, met veel gevoel geschreven, zonder grote woorden te gebruiken.

    - Saai.

    - Prima, een mix van Alex Warmerdam, Bob den Uijl, Jiskefet. Het heeft me zeer getroffen.

    - Teveel overhoop gehaald. Schrijven is krassen.

    - Werkelijk een juweeltje! Mooi taalgebruik en een ontroerend verhaal.

    - Net als in de Parbo-blues speelt de vader een belangrijke rol. Ook dit boek vol niet uitgesproken, uitgeschreven emotie. Boeit van begin tot einde.

    - Je wordt er stil van. Mooi.

    - Zelfde gevoelens worden opgewekt als bij de boeken van Jan Siebeling. Heel knap!

    - Bijzondere sfeer, is dit een man van deze tijd? Geen reclame voor boer zoekt vrouw!

    - Een boek waardoor je de waarde van het leven anders gaat zien. Je wordt er kalm door.

    - Een echte winnaar! Erg knap geschreven. Er gebeurt weinig en veel tegelijk.

    Gerbrand Bakker geeft je het gevoel dat schrijven niet moeilijk is en juist dat is heel knap.

    - De kaft was het mooiste.



    Details:

    De jury:
    Casper Markesteijn, voorzitter
    Marijke Arijs
    Jan Eijkelboom
    Brigitte Raskin
    Pauline Slot

Genomineerd

  • Hans Hogenkamp - Excuses voor het ongemak

    Rapport Hans Hogenkamp:
    Enkele quotes uit de jurybeoordelingen:

    - Te leuk, gewild grappig.

    - Het verhaal en de personages zijn sympathiek en afstotelijk tegelijk en de humor en (herkenbare) situaties maken van dit boek echt een page turner.

    - Mooi boek – de ontknoping komt nogal uit de lucht vallen en daardoor viel het boek me uiteindelijk een klein beetje tegen. Toch: de enige serieuze concurrent van Gerbrand Bakker?

    - Vernieuwend, zeer humoristisch, toegankelijk.

    - Beetje Reve-achtig, maar zeer zeker een lezenswaardig boek.

    - Nergens een positief element, soms wel humoristisch. Je leest het in één adem uit.

    - Het sterke punt van dit boek vinden wij (leesclub Dinteloord 2) de meerdere actuele thema’s, die op een humoristische wijze worden beschreven in een actuele schrijfstijl. Een aanrader ook voor jonge lezers en voor de boekenlijst van middelbare scholieren.

    - In alle opzichten kwaliteit.

    - Dit boek ‘loopt’ niet lekker, het is somber en negatief.

    - Geestig en apart gevonden, je leest het achter elkaar uit … verrassend!

    - De verrassing van het jaar! Moest regelmatig hardop of stiekem lachen. Blijft constant boeiend. Een volgend boek zal ik zeker direct kopen!



  • Tessa Leuwsha - De Parbo-blues

    Rapport Tessa Leuwsha:
    Enkele quotes uit de lezersbeoordelingen:

    - Ik kwam er niet door, teveel gebabbel.

    - Ontroerend mooi boek. De sfeer wordt zeer treffend beschreven.

    - De Surinaamse sfeer proefde je in Suriname en Nederland. Met de ik-figuur zou ik best eens willen praten.

    - Een ontroerend boek over de roots van een jonge vrouw uit een gemengd huwelijk. Tessa beschrijft op een begripvolle en gevoelige manier in een heldere stijl de achtergrond van haar vader en diens ouders. Een boek dat tot het einde toe boeit. Een aanrader.

    - Dit boek is fantastisch.

    - Dit boek verdient een groot lezerspubliek. Door de ingehouden verteltrent word je meegezogen in het verhaal, in een andere cultuur. Een monument voor een vader.

    - Schitterend boek. Gevoelvol geschreven zoektocht naar de wortels.

    - Teveel personen, te veel van de hak op de tak.

    - Niet boeiend. Misschien teveel verwachtingen na zo?n prachtig boek als Sonny Boy.

    - Haptisch, zintuiglijk, warmbloedig.

    - Hier krijg ik de blues van.

    - Mooi boek, je bént in het gezin en de Surinaamse sfeer. Bij neerleggen steeds even omschakelen naar de werkelijkheid.



  • Anneloes Timmerije - Zwartzuur

    Rapport Anneloes Timmerije:
    Enkele quotes uit de lezersbeoordelingen:

    - Alledaagse onopvallende (of te subtiele?) korte verhalen. Vreemd contrast met de ‘roman’ van Vrouwkje Tuinman. Kan niet in de schaduw staan van Bakker en Hogenkamp.

    - Ontroerende verhalen. Ik zie uit naar een roman van deze schrijfster.

    - Genoten van het mooie Nederlands en de schitterende verhalen! Chapeau!

    - Als een verhalenbundel een keer de prijs wint, dan zou het deze moeten zijn! Het titelverhaal, maar ook de meeste andere, geven zo fascinerend de verhoudingen van mensen weer, laten op een paar bladzijden karakters ontstaan, met wie je meeleeft. Je zit al na enkele zinnen in het verhaal en laat je met de spanning meevoeren. Kleine meesterwerken. Hoe zou een roman van deze auteur eruit zien?

    - Na een week kon ik er niets meer van herinneren.

    - Prachtige probleemstelling en – behandeling, mooie stijl, heeft aan schrijven en schrappen gedaan! Ieder verhaal een parel, vooral ‘Aus Liebe’.

    - Soms wat te kort door de bocht.

    - Verhaal over de Mattheus Passion springt eruit.

    - Sterk openingsverhaal. Alle verhalen beetje geforceerd met een open eind. Hier en daar geeft Timmerije wel blijk van enige arrogantie.

    - We houden niet zo van verhalenbundels, maar deze boeiden ons van begin tot einde.

    - Van dit type boeken gaan er 13 in een dozijn.

    - Vooral de stijl van schrijven geheel zonder franje vond ik een verademing en een waarachtig prachtig boek.

    - De ontroering zit daar waar geen woorden staan.



  • Vrouwkje Tuinman - Grote acht

    Rapport Vrouwkje Tuinman:
    Enkele quotes uit de lezersbeoordelingen:

    - Schitterend! Ik heb er geen woorden voor.

    - Beetje vreemd boek.

    - Zelden zeggen weinig woorden zo veel. Je voelt hoe de weekend-terreur 7 dagen in de week continu aanwezig is. Nooit rust. De geest is nooit helemaal bevrijd.

    - Beroerd was ik na het lezen. Zo erg herkenbaar, dat het zeer doet. Prachtig verwoord!

    - Schrijnend, confronterend, maar te fragmentarisch. Daardoor helaas soms lastig om te volgen.

    - De angst van het meisje: subtiel, tussen de regels door merkbaar, zeer goed, beklemmend.

    - Ontroerend maar triest verhaal. Gevoelswereld van hoofdpersoon en gebeurtenissen worden prachtig beschreven zonder dat het sentimenteel wordt. Boeiend en vlot geschreven ook door de verspringende hoofdstukken.

    - Dit maakte veel in mij los. Ik herkende veel van mezelf in de hoofdpersoon.

    - Sprak me totaal niet aan, meer een therapeutisch geschreven verhaal.

    - Mwa, ging wel.

    - Hoe heeft de jury dit boek kunnen nomineren?

    - Indringend verhaal, goed geschreven, kippevel momenten!

    - Ontroerend. Lastig het heen en weer springen in leeftijd. Maar misschien maakt dit juist dat je de problemen en moeilijke verhouding met vader goed begrijpt. Trieste jeugd.

    - Als Vrouwkje hard door werkt wordt het nog wel een grote acht.



Longlist

Naar de overzichtspagina

Delen