Gouden Uil Literatuurprijs 2007

Ga direct naar

Details:

Aantal inzendingen: 371 titels
Prijzengeld: 31.000 euro
Winnaar: 25.000 euro
Genomineerden: ieder 1.500 euro
Plaats en datum uitreiking: Antwerpen, Hilton Hotel, 31 maart 2007

Rapport:

De jury van de Gouden Uil kreeg dit jaar een recordaantal boeken te verwerken. De teller met het aantal ingezonden boeken voor De Gouden Uil bleef in december 2006 ruim op 371 stilstaan. Jammer genoeg waren het niet alle 371 hoogvliegers. Opvallend in deze torenhoge stapel is de grote hoeveelheid boeken waar een cd bij geleverd werd. Onder het motto: twee voor de prijs van één.

Dit refrein is u wellicht niet onbekend, maar het dient toch nog eens gezegd: er wordt heel erg (lees: veel te) veel geproduceerd en uitgegeven. Zowel fictie als non-fictie. In de twee gebieden vallen de redactionele slordigheden op: de ontbrekende woorden zijn niet te tellen, de -dt-fouten evenmin en dat allemaal al op de eerste pagina. In een enkel geval zelfs al in de vierde zin. Voor mensen die van goede boeken houden, zoals onze voltallige jury, doen zulke dingen pijn aan de ogen en aan de ziel.

Verder is de chicklit nog niet over haar hoogtepunt heen. En in dit geval zijn de hoogtepunten die in het merendeel van dat soort boeken beschreven worden, ook niet echt zaligmakend. Ook het aanbod van literaire non-fictie stelde teleur: weinig kwaliteit en nog minder creativiteit.

Maar de jury is apentrots op haar longlist en zoals u zo meteen zal merken, hebben we ook een shortlist om u tegen te zeggen bij elkaar gesprokkeld. Dit zijn de vijf boeken van 2006 die niet in uw kast mogen ontbreken.

De jury
Ruth Joos (voorzitster)
Dirk Jan Arensman
Annelies Beck
Bert Bultinck
Kristoff Tilkin


Winnaar

  • Arnon Grunberg - Tirza

    De jury is blij met het resultaat en heeft unaniem beslist.

    De Gouden Uil gaat naar een boek waar je niet vrolijker van wordt, maar waar je af en toe toch wrang om moet glimlachen. In een uitgebeende en genadeloze stijl biedt de schrijver ons een blik in een wereld zonder houvast. Een wereld van nu. Rauw, rechtdoor en zonder aarzelen. De auteur deelt meer dan rake klappen uit. En dat doet soms pijn.

    Het winnende boek daagt de lezer uit. Het toont een mens die op een enkele millimeter van de rand van de afgrond staat. En dat is dichter op de huid van de lezer dan die laatste durft te vermoeden. Daar waar walging het top- en eindpunt van intimiteit wordt. Waar mensen herkenbare wrakken worden en met elkaar ‘spelen’ tot ze kapot zijn.

    Ik gebruik met opzet de woorden van de schrijver zelf, want veel intenser kan het volgens de jury amper worden verwoord. Ofwel: Grote Literatuur. De Gouden Uil 2007 gaat naar Tirza van Arnon Grunberg.

    Nominatierapport:
    Met het meesterlijke Tirza treedt Arnon Grunberg in de voetsporen van de grote Russische schrijvers. Zijn radicale zoektocht naar de zin van het leven resulteert in een klassieke maar ook schrijnende roman die scheert langs het existentialisme, de grote relatiedrama’s en de horror van de schizofrenie.

    Terwijl hij rauwe tonijn snijdt voor het verjaardagsfeest van zijn dochter Tirza fileert hoofdpersonage Jörgen Hofmeester eveneens zijn leven. Tederheid en liefde zijn ver te zoeken, de ellende regeert: de lezer krijgt wrange badkamergevechten, afgeknepen geilheid en moordende bezitsdrang voorgeschoteld. En het gaat van kwaad naar erger: de komst van Tirza en haar verloofde, een lookalike van de terrorist Mohammed Atta, ontaardt in een hallucinant reisverhaal naar de Namibische woestijn.

    Tirza verbindt een indringend psychologisch portret met een analyse van de alomtegenwoordige paranoia. Walgelijk en fascinerend – maar razend sterk gecomponeerd.

Genomineerd

  • Remco Campert - Het satijnen hart

    Rapport Remco Campert:
    Wanneer de stokoude en verbitterde kunstenaar Hendrik van Otterlo in de krant het overlijdensbericht van zijn oude geliefde Cissy leest, begint het verleden zich te roeren in zijn hoofd. Terwijl de ooit zo levenslustige van Otterlo voor zichzelf, maar ook voor zijn bejaarde kunstbroeder Jongerius Jr., de balans opmaakt van zijn aan de kunst gewijde (of vergooide) leven, glijdt zijn leven zachtjes uit de sluimerstand en sijpelt er opnieuw levenslust in zijn verkalkte aders.

    Remco Campert maakt in deze vurrukkulluke want ongemeen soepel verwoorde roman over oudemannenlucht de rancune en onbeholpenheid van ouder worden tastbaar. Hij serveert ook haarscherp de gedachten en gevoelens van een voormalige levensnegationist. Net als zijn vorige roman Een liefde in Parijs is Het satijnen hart alweer een bloedmooie vertelling van een rasschrijver die na meer dan een halve eeuw schrijverschap nog lang niet uitgezongen is.

  • Tom Lanoye - Het derde huwelijk

    Rapport Tom Lanoye:
    In Het derde huwelijk houdt Tom Lanoye Vlaanderen en Europa een wrange lachspiegel voor. Treurend om de dood van zijn geliefde Gaëtan gaat Maarten Seebregs een schijnhuwelijk aan met een Afrikaanse schone, met alle gevolgen vandien. Lanoye voert grotesk aandoende inspecteurs van de Dienst Vreemdelingenzaken op, schijnt een felle spot in het lelijke gezicht van extreemrechts en ontmaskert het immigratiebeleid van Fort Europa als een lachwekkende darwinistische nachtmerrie.

    Ondanks deze complexe thematiek wordt Het derde huwelijk - dankzij Lanoyes stilistische meesterschap en zijn perfecte zin voor timing - nooit zwaar op de hand. De tragiek en de slapstick spatten van elke pagina, en de schrijver serveert zijn lezers een veelheid aan fonkelende oneliners. Lanoye bewijst bovendien dat slechte trioseks - compleet met een dubbele penetratie - tóch geweldige literatuur kan opleveren. Het derde huwelijk is meeslepend, opwindend en ontroerend en raakt de lezer recht in het hart

  • Dimitri Verhulst - De helaasheid der dingen

    Rapport Dimitri Verhulst:
    In De helaasheid der dingen groeit Dimmetrieken, het jonge alter ego van de schrijver Dimitri Verhulst, op onder de hoede van zijn nonkels en grootmoeder in het landelijke Reetveerdegem. Opvoeden staat er gelijk aan mazout leren drinken – een mixdrankje van pils en cola. Familieleden die het gemaakt hebben (lees: gestudeerd hebben) worden er met een scheef oog bekeken en de grootste zuipschuiten worden er vereerd als helden.

    Verhulst pakt de lezer moeiteloos in met dit bitterzoete, liefdevolle portret van een stel underdogs die zich wentelen in bier en sterke drank en intussen ook nog één blok vormen tegen de blaaskaken die op hen neerkijken. Toch wordt Verhulsts mededogen nooit melig: de analyse van zijn eigen ‘verraad’ is niet alleen glashelder, ze zweemt ook nergens naar zelfmedelijden of bitterheid. In De helaasheid der dingen ofte ‘Het leven zoals het is: de Verhulsts’ heeft Dimitri Verhulst zijn stijl en vertelstem volledig uitgekristalliseerd en er een heerlijk meeslepend verhaal mee gebrouwen.

  • Christiaan Weijts - Art. 285b

    Rapport Christiaan Weijts:
    De titel van dit ambitieuze debuut verwijst naar de aanklacht wegens stalking tegen het hoofdpersonage Sebastiaan Steijn, in de roman consequent ‘Verdachte’ genoemd. Deze begenadigde pianist spartelt amechtig in het zelf gesponnen web tussen hem en zijn twee geliefden, de jonge, onschuldige pianoleerlinge Rosetta en de door de wol geverfde stripteasedanseres Victoria. In het ware leven loopt Steijns quatre-mains met beide vrouwen heel wat minder soepel. Wanneer Victoria hem uiteindelijk afwijst, wordt hij ongedurig en wanhopig, tot de aanklacht voor stalking alle verdere contact onmogelijk maakt.

    Naast een knappe bekentenisroman is ART.285b ook een goed gecomponeerde eigentijdse symfonie van een schrijver die de stilistische en thematische vingeroefeningen allang ontgroeid is en zichzelf langzaam maar zeker klaarstoomt voor de virtuositeit.

Longlist

Naar de overzichtspagina

Delen