Libris Geschiedenis Prijs 2014

Ga direct naar

Details:

De shortlist van de Libris Geschiedenis prijs is op 13 september bekendgemaakt en de prijs is op 26 oktober uitgereikt.

Uitreikingsrapport:

Dit jaar wordt de prijs voor het beste geschiedenisboek voor de achtste keer uitgereikt. De Libris Geschiedenis Prijs is in die tijd een gevestigde waarde geworden en daar zijn we trots op. We, dat zijn de betrokken instellingen, te weten de naamgever Libris, Historisch Nieuwsblad, de NTR/VPRO, het Nederlands Openluchtmuseum, het Rijksmuseum en de Volkskrant.

De Libris Geschiedenis Prijs bekroont in de Nederlandse taal geschreven historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. De criteria zijn dat het boek origineel is van onderwerp en opzet, prettig leesbaar geschreven, en stoelt op degelijk historisch onderzoek. Er is een bedrag van 20.000 euro aan de prijs verbonden.

Afgelopen jaar waren er 349 inzendingen, verschenen tussen juli 2013 en juli 2014. Frans Smits, hoofdredacteur van Historisch Nieuwsblad, en Volkskrant‐redacteur Martin Sommer selecteerden uit deze lijst 82 titels die voor nadere beoordeling in aanmerking kwamen. Uiteindelijk bleven er tien boeken over, die als longlist door de hele jury zijn gelezen.

Afgezien van Smits en Sommer bestond de jury dit jaar uit Karin van den Born, eindredacteur NTR-televisie; prof. Dr. Elsbeth Etty, bijzonder hoogleraar Literaire kritiek en redacteur bij NRC Handelsblad; Pieter-Matthijs Gijsbers, voormalig directeur Nederlands Openluchtmuseum; Martine Gosselink, hoofd afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum Amsterdam en prof. Dr. Duco Hellema, hoogleraar Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen. Juryvoorzitter was dit jaar prof. Dr. Heleen Dupuis, emeritus hoogleraar Medische ethiek en lid van de Eerste Kamer.

Uit de longlist van tien heeft de jury vijf boeken gekozen voor de shortlist. Qua onderwerp en genre was sprake van een overweldigend aanbod aan mooie biografieën. Vier van de vijf titels zijn dit jaar ofwel een klassieke biografie, ofwel sterk biografisch van opzet. Alleen het boek van Bas von Benda-Beckmann wijkt af en is een monografie waarin een nauw omschreven onderwerp, de Velser Affaire, tot de bodem wordt uitgezocht.

Het afgelopen jaar 2013/14 was opnieuw een mooi jaar voor het Nederlandse geschiedenisboek. De rijkdom aan biografieën, zo kort geleden nog een historisch stiefkindje in dit land, viel op en mag gezien de shortlist bijna een triomf genoemd worden. Dat mooie jaar gold veel meer boeken dan alleen de vijf die de shortlist haalden. Alle vijf genomineerden kwamen in aanmerking voor deze prijs.

Maar de Libris Geschiedenis Prijs kent uiteindelijk slechts één winnaar. De jury heeft unaniem beslist, voor een boek dat meeslepend is geschreven en zodoende een breed publiek aanspreekt, dat nieuw licht werpt op het leven van een man die half verguisd, half vergeten was, dat onderdeel is van een prachtig project.

De Libris Geschiedenis Prijs 2014 wordt toegekend aan: Koning Willem III van Dik van der Meulen.



Winnaar

  • Dik van der Meulen - Koning Willem III

    Koning Willem III maakt deel uit van een trilogie over de drie Nederlandse koningen, die in samenhang is gepresenteerd. Dat is op zichzelf al een prijzenswaardig initiatief. Toch heeft de jury besloten slechts één van de drie te nomineren, en wel het boek van Dik van der Meulen. Koning Willem III steekt qua leesbaarheid boven de andere twee uit, en daarbij was de overweging dat de drie delen ook apart worden aangeboden en dat deze prijs wordt toegekend aan één boek. Van der Meulen heeft een aanstekelijke, ironische schrijfstijl. Het leven van zijn hoofdpersoon leest bijna als een roman. De duistere kanten van Willem III komen uitvoerig aan bod, maar de auteur verliest de keerzijde nergens uit het oog. Zo blijft deze koning een mens en is dit fascinerende boek in zekere zin een rehabilitatie van de man die bekend stond als ‘koning Gorilla’.



Genomineerd

  • Bas von Benda-Beckmann - De Velser Affaire

    Rapport Bas von Benda-Beckmann:
    Von Benda-Beckmann koos met de Velser affaire voor een onderwerp waarover al heel veel gezegd en geschreven is. Tot vandaag bleef deze lokale oorlogsgeschiedenis van dilemma’s en dubbele agenda’s, van helden en veronderstelde verraders, omstreden. Dit boek is het resultaat van zeer degelijk onderzoek en zal veel mensen hopelijk vrede geven met het verleden. Von Benda oordeelt genuanceerd en maakt de moeilijke afwegingen voorstelbaar waarmee zowel het verzet als het bestuur in Nederland kampte. Von Benda brengt zo de discussie over ‘de grijstinten’ in bezetting en verzet een stap verder. De jury hoopt met deze nominatie jonge wetenschappers te enthousiasmeren op deze weg verder te gaan.



  • Hans Daalder - Premier en elder statesman

    Rapport Hans Daalder:
    Dit is een monumentaal werk over de belangrijkste na-oorlogse staatsman van ons land. Het project waarvan dit boek deel uitmaakt, is lofwaardig en dit laatste deel is de kroon op het werk. De kracht van juist dit boek is dat de activiteiten en kwaliteiten van de persoon Drees nog eens in de volle breedte aan bod komen. Het overstijgt de historische biografie, omdat bijna de hele naoorlogse politieke geschiedenis, van wederopbouw tot welvaartsstaat, aan de lezer voorbijtrekt. De jury vindt dit boek een belangrijke bijdrage aan de recente geschiedschrijving.



  • Sandra Langereis - De woordenaar

    Rapport Sandra Langereis:
    Voor de lezer van De woordenaar gaat een wereld open. In enge zin is dit een biografie, maar het is ook een geschiedenis van het drukkersvak en een plaatselijke geschiedenis van de Opstand. Langereis laat knap zien hoe Plantijn moest laveren tussen de belangen van zijn drukkerij, de heersende politiek en de risico’s die samengingen met godsdienstige overtuiging. Plantijn weet zich staande te houden tussen de kampen van opstandelingen en Spanjaarden. Langereis schreef een prachtig, veelzijdig boek waarin zowel het persoonlijke leven als de grote geschiedenis aan bod komen.



  • Annejet van der Zijl - Gerard Heineken

    Rapport Annejet van der Zijl:
    Van der Zijl schreef een enthousiasmerende geschiedenis van het negentiende-eeuwse Amsterdam aan de hand van een bijzondere man. Ze heeft een voortreffelijke pen en schrijft heerlijk, helder leesbaar. Dit leven van Gerard Heineken is een spannend verhaal geworden, waarbij de auteur erin is geslaagd met relatief weinig materiaal een beeld te geven van de man Heineken en zijn omgeving, én van het maatschappelijk engagement van de negentiende‐eeuwse elite. Een voorbeeldig publieksboek.



Longlist

Naar de overzichtspagina

Delen