De Letteren Spreken

Gepubliceerd: 10-10-2007

Hoe belangrijk het winnen van de Debutantenprijs kan zijn, bewees Boven is het stil van Gerbrand Bakker, de laureaat van 2006. De organisatie achter de prijs voor het beste Nederlandstalige fictiedebuut, stichting Perspektief, is onlangs een samenwerkingsverband aangegaan met het uit Dordrecht afkomstige bedrijf Academica, een financieel adviescentrum voor hbo’ers, academici en middelbaar en hoger personeel. Dat resulteerde in elk geval in een verhoging van het prijzengeld. De winnende schrijver ontvangt op 28 september 2008 maar liefst 15.000 euro en een uniek plastiek. Door de verlenging van de inzendtermijn wordt er eenmalig een Academica Debutantenprijs 2007/2008 uitgereikt.

Tijd om een aantal van de vijftien uitverkorenen van de ‘longlist’ om een reactie te vragen. Marieke van der Pol schreef Bruidsvlucht, een knap ‘verboekt’ scenario. Weliswaar is zij in het literaire wereldje een nieuweling, maar als scenarioschrijfster is zij door de wol geverfd. Haar script voor De Tweeling, naar de roman van Tessa de Loo, was genomineerd voor een Gouden Kalf. De film zelf won de begeerde trofee. Van der Pol, net terug van een tv-optreden (met Gerbrand Bakker en Arthur Japin) bij Tien voor Taal: ‘Dat was een echte teamprijs. Ik ben blij verrast met de waardering voor mijn boek. Realiseer me gewoon niet dat dit ook bij het circus hoort. Zag de nominatie bij het Gouden Kalf net zomin aankomen als deze.’ Wellicht dit keer een kans op een individuele trofee.

De roman De Walrus van Bregje Bleeker kreeg de laatste tijd veel aandacht in de pers. De uitgever gebruikte ter promotie handig een paar jaar oude column uit NRC Handelsblad, die Arnon Grunberg aan de schrijfster en de inhoud van het boek wijdde. ‘Ik heb niet aan een debutantenprijs gedacht, er misschien wel op gehoopt. Ik ga ervan uit dat mijn uitverkiezing voor de longlist gebaseerd is op het raffinement waarmee ik het boek heb geschreven, niet vanwege Arnon Grunberg.’

Gevierd dichter Menno Wigman reageerde vanuit de trein naar Brussel erg verbaasd over zijn plek op de longlist. ‘Mijn dagboek valt eigenlijk buiten elk genre, recensenten wisten ook al niet goed wat ze met het essayistieke logboek moesten.’ Hij vindt het, met ondergetekende, een moedige keuze van de jury. Het idee om het dagboek Het Gesticht zijn prozadebuut te noemen, kwam van zijn uitgever.

Philip Snijder beperkte zijn speelruimte in de intieme roman Zondagsgeld tot het Amsterdamse Bickerseiland. De angst voor de beperkte geografie heeft hij inmiddels losgelaten. Hij is gelukkig met de aandacht voor zijn boek. Opvallend genoeg kwamen de eerste radiorecensies vanuit Limburg en Friesland. ‘Zoals Hermans ooit zei: hoe kleiner het gebied waarop een verhaal zich afspeelt, hoe universeler de literatuur.’

Op een enkele uitzondering na overheerst de verbazing, zo ook bij journalist Stevo Akkerman, die zich heel bescheiden opstelt, maar uiteraard verheugd is met de verkiezing. ‘Het betekent toch dat je boek een extra kans krijgt.’ Wat de roman Vals weerzien, geïnspireerd op ware feiten zeker verdient.

Lilian Blom is bijzonder blij met de vermelding in de longlist met het boek De tuinkamer. Haar voornaamste en mooie beweegreden om dit boek te schrijven, was om Louis Ferron nog een jaar heel dichtbij te houden, als een opknap- en afknapbeurt. ‘Het is prettig dat een bijzonder schrijver en mens op deze wijze onder de aandacht blijft.’

Christiaan Weijts heeft al vaker met het prijzenslagbijltje gehakt. Na de twee nominaties voor de ‘grotere prijzen’ (AKO en Gouden Uil) volgt hij het circus nog maar met een half oog. Hij is ijverig aan een nieuwe roman bezig en Art. 285b is al bijna anderhalf jaar geleden verschenen. ‘Het houdt het boek levend, zeker als je bij de laatste vijf blijkt te zitten. Dan kom je op vierhonderd nachtkastjes te liggen, van de mensen die de winnaar mogen kiezen.’ Gewonnen heeft hij tot nu toe de Anton Wachterprijs (veel prestige, 1.500 euro) en de Max Pam Award. ‘Het prijzengeld van de Academica Debutantenprijs is opgehoogd tot het tienvoudige. Dan begint het ergens op te lijken. Over de uitkomst valt niets te zeggen. Bij de Selexyz-debuutprijs, ook geen troostprijsje te noemen met 10.000 euro, dacht iedereen dat deze naar Gerbrand Bakker of naar mij zou gaan. Hij ging naar een nieuwere nieuwkomer, die inderdaad het steuntje in de rug beter kon gebruiken. Het blijven loterijen.’

Een waar woord. Maandag 15 oktober wordt de shortlist van vijf bekend gemaakt. Daarna volgt een lange zit tot september 2008. Tussendoor, op 19 november, vindt in Antwerpen de uitreiking van de Literatuurprijs Gerard Walschap plaats. Gisteren werd de lijst van acht definitief. Ook hierop ontbreekt Christiaan Weijts niet.

Veel sterkte met de tombola wenst:
Gouden Doerian genomineerde 2006 Guus Bauer

De volledige longlist is te vinden op de website van De Letteren Spreken
De (eerste vier) genomineerden voor de Literatuurprijs Gerard Walschap staan vermeld op de website van de Gemeente Londerzeel