Joke van Leeuwen wint AKO Literatuurprijs

Gepubliceerd: 28-10-2013

In Museum Beelden aan Zee in Scheveningen is vanavond de AKO Literatuurprijs 2013 uitgereikt aan Joke van Leeuwen voor Feest van het begin, een uitgave van Querido. Daarvan werd live verslag gedaan in Nieuwsuur op Nederland 2. Een jury, bestaande uit voorzitter Patrick Janssens en de leden Karl van den Broeck, Toef Jaeger, Daniëlle Serdijn, Fleur Speet en Veerle Vanden Bosch, koos Feest van het begin uit haar eerder bekendgemaakte toplijst. In totaal waren meer dan 400 titels ingezonden.

Andere nominaties
Naast Feest van het begin waren nog vijf boeken voor de prijs genomineerd: Martin Bossenbroek met De Boerenoorlog (onlangs winnaar van de Libris Geschiedenis Prijs), Jan Brokken met De vergelding : een dorp in tijden van oorlog (genomineerd voor diezelfde Libris Geschiedenis Prijs en tevens voor de NS Publieksprijs), Wouter Godijn met Hoe ik een beroemde Nederlander werd, Ilja Leonard Pfeijffer met La Superba en Allard Schröder met De dode arm.

Meesterlijk pianist
‘Clavecimbelbouwers kunnen ook moordmachines maken. En revolutie kan de kunst vernietigen. Maar je vergeet nooit wie je leerde lezen. Joke van Leeuwen zet in haar verfijnde historische roman de Franse Revolutie voortreffelijk en subtiel neer,’ aldus juryvoorzitter Janssens bij de bekendmaking van de prijs. ‘Joke van Leeuwen stelt universele vragen over schoonheid en waarheid. Het leven fris aanvaarden met inbegrip van alle malheur. Deze auteur schrijft als een meesterlijk pianist die de toetsen lichtjes beroert.’

Moderne Tsjechov
In Feest van het begin wordt in de tweede helft van de achttiende eeuw in Frankrijk een meisje te vondeling gelegd. Zij belandt in een door nonnen geleid tehuis, waar ze door haar vrijgevochten natuur al snel niet op haar plaats is. Zonder dat de stad Parijs of de Franse Revolutie bij de naam worden genoemd, is het toch duidelijk dat het verhaal daar speelt, in die woelige tijd. Met een scherp oog voor het miniemste detail weet Van Leeuwen de achttiende-eeuwse wereld op te roepen. ‘Zij benoemt weinig, maar is nergens zweverig, iets wat weinigen haar nadoen,’ aldus de jury in haar eerdere nominatierapport. ‘Als een moderne Tsjechov tekent zij in enkele zinnen een compleet karakter en verbindt op een subtiele manier de levens van al haar hoofdpersonen. Met subliem gemak legt zij de vinger op de wond van ieder leven.’

Brug
Aan de AKO Literatuurprijs is naast een sculptuur van Eugène Peters een bedrag van 50.000 euro verbonden. In haar dankwoord zei Van Leeuwen dat in haar persoon - zij is geboren in Nederland en opgegroeid in België, waar zij nog altijd woont - in feite de beide landen worden bekroond. ‘Ik vertegenwoordig het hele Nederlandstalige gebied. Dat is toch mooi om te verbinden. Geen kloof tussen Nederland en Vlaanderen, maar een brug tussen beide.’

Tekst: Jef van Gool / Literatuurplein