Literaire ontmoeting met Remco Campert na veertig jaar voor het eerst te zien

Gepubliceerd: 24-07-2004

In het gedicht ‘Niet te geloven’, opgenomen in de bundel Dit gebeurde overal (1962), verwondert Remco Campert zich erover dat hij, knaap nog, de zilverwitheid van een berkenstam bezong, terwijl om hem heen de bevrijding werd gevierd en whisky als water vloeide. En hij besluit: ‘Alles zoop en naaide, / heel Europa was een groot matras / en de hemel het plafond / van een derderangshotel. // En ik bedeesde jongeling / moest nodig / de reine berk bezingen / en zijn bescheiden bladerpracht.’

Omdat hij in de aflevering van de serie Literaire ontmoetingen die Hans Keller in mei 1964 over hem maakte, dat gedicht voordroeg, besloot de AVRO het programma niet uit te zenden. Niet omwille van de naïviteit van de poëtische jongeling met al te weinig feeling voor de tijdgeest maar omwille van het woord naaide. ‘We kunnen het ons nauwelijks meer voorstellen, het woord “naaide” als steen des aanstoots,’ schreef Tom Rooduijn op 5 juni 1998 in een column in NRC Handelsblad. Hij voegde eraan toe dat ook de Volkskrant in de berichtgeving over het incident de strofe niet durfde te publiceren en het gewraakte woord omschreef als ‘een handeling waar wij het voortbestaan van de wereld aan te danken hebben’. Enkele andere kranten drukten de tekst van het gedicht wel af en de bundel was spoedig uitverkocht.

DE AVRO stelde destijds als sanctie dat de programmamakers niet hoefden te rekenen op betaling. De VARA startte met een vergelijkbaar programma, Spreken met schrijvers, waarin Campert op 19 januari 1965 het gedicht wel integraal voordroeg. De aflevering van Literaire ontmoetingen zal binnenkort voor het eerst te zien zijn. Hij wordt vertoond op het feest dat De Bezige Bij in samenwerking met de Volkskrant op 13 september organiseert in De Kleine Komedie in Amsterdam om de 75ste verjaardag van Campert (op 28 juli) te vieren. Verder zijn daar optredens van onder anderen Kees van Kooten, Gerrit Komrij, Jan Wolkers, Ramsey Nasr en van Piet Noorddijk en zijn jazzkwartet. De presentatie van de avond is in de vertrouwde handen van Jan Mulder. Hij reisde enkele jaren met Campert voor gezamenlijke optredens door het land en schrijft sinds 1996 om en om met hem de dagelijkse column CaMu op de voorpagina van de Volkskrant.