Marente de Moor wint AKO Literatuurprijs

Gepubliceerd: 31-10-2011

In het Scheepvaartmuseum in Amsterdam is vanavond de AKO Literatuurprijs uitgereikt. Daarvan werd live verslag gedaan in Nieuwsuur. De prijs en de bijbehorende 50.000 euro en sculptuur van Eugène Peters gingen niet naar de vooraf ‘gedoodverfde winnaar’ Peter Buwalda (inmiddels tien nominaties en drie bekroningen) maar naar Marente de Moor voor haar roman De Nederlandse maagd, een uitgave van Querido.

Geheim
In de bekroonde roman ontdekt een 18-jarige Nederlandse schermster op een landgoed bij Aken in de zomer van 1936 een geheim tussen haar vader en haar Duitse schermleraar, die verminkt uit de Eerste Wereldoorlog is teruggekeerd. ‘Deze roman belicht de Nederlandse neutraliteit tijdens de Eerste Wereldoorlog op een subtiele manier, die tot nadenken stemt,’ aldus de jury. ‘De ethische dilemma’s uit die tijd blijken ook vandaag de dag maar al te relevant.’

Grensgebied
‘Het verhaal speelt in een grensgebied waar de littekens van een oorlog nog maar net zijn vervaagd en zich alweer een nieuw conflict aandient. In zinnelijk en krachtig proza geeft De Moor haar prachtige personages gestalte. De manier waarop ze goochelt met beelden en metaforen is duizelingwekkend en de verwijzingen naar kasteelromans en spookverhalen betoveren. De Nederlandse maagd is een meeslepende, broeierige roman, die nog lang blijft nazinderen.’

Andere genomineerden
De jury, voorzitter Hirsch Ballin en de leden Maarten Dessing, Frank Hellemans, Toef Jaeger, Kathy Mathys en Fleur Speet, had nog vijf auteurs genomineerd, van vier romans en één non-fictieboek: Jeroen Brouwers met Bittere bloemen (Atlas), Peter Buwalda met Bonita Avenue (De Bezige Bij), Arnon Grunberg met Huid en haar (Nijgh & Van Ditmar), Marja Pruis met Kus me, straf me (Nijgh & Van Ditmar) en P.F. Thomése met De weldoener (Contact).

Eerdere winnaars
Bij de feestelijke uitreiking van de 25ste editie van de prijs waren van de genomineerde auteurs naast Marente de Moor ook Peter Buwalda, Marja Pruis en P.F. Thomése aanwezig en bovendien veel eerdere winnaars. Onder hen ook Margriet de Moor, de moeder van de winnares, die zelf met Eerst grijs dan wit dan blauw de prijs won in 1992.

Recht van aanval
Marente de Moor, in 1972 geboren in Den Haag, studeerde Slavische Taal en Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Vanaf 1991 woonde en werkte ze tien jaar in Rusland, in het bijzonder in St. Petersburg. Over het leven in die stad gaat het vooral in de columns die ze schreef voor De Groene Amsterdammer en die in 1999 werden gebundeld in Peterburgse vertellingen. In 2001 verhuisde ze van Rusland naar Amsterdam. Dat doet ook de hoofdpersoon in haar eerste roman, De overtreder (2007), een jonge Rus die er door zijn neef in een kraakpand onder de hoede wordt genomen. In de Nederlandse maagd wilde ze per se de schermsport die ze zelf jarenlang beoefende, een rol geven. Met een term uit de schermsport, recht van aanval, bedankte ze de jury voor de bekroning van haar tweede roman. Met de prijs die ze niet had verwacht te zullen winnen, kan ze het boek weer onder de aandacht brengen van het publiek. Momenteel schrijft ze columns voor Vrij Nederland en woont ze in Zuid-Limburg, in de buurt van het drielandenpunt.

Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein