Scholieren bekronen Tommy Wieringa voor Dit zijn de namen

Gepubliceerd: 24-03-2014

Tijdens een feestelijke slotmanifestatie met ruim duizend jongeren is vanmiddag in De Doelen in Rotterdam de Inktaaptrofee 2014 uitgereikt aan Tommy Wieringa voor zijn roman Dit zijn de namen. De Inktaap is de literaire jongerenprijs van het Nederlandse taalgebied. De opzet ervan is scholieren in Nederland, Vlaanderen, Suriname en Curaçao in aanraking te brengen met literatuur die wordt uitgegeven als literatuur voor volwassenen.

Beargumenteren
In principe lezen ze de winnende boeken van de AKO Literatuurprijs, de Libris Literatuur Prijs en de Gouden Boekenuil. Vanaf deze editie is er ook een Caribische nominatie. Daaruit kiezen ze hun eigen favoriet, waarbij ze die keuze niet alleen tegenover hun medeleerlingen beargumenteren maar ook op een internetforum, op social mediasites en tijdens de slotdag.

Vier nominaties
Naast Dit zijn de namen, bekroond met de Libris Literatuur Prijs 2013, waren voor deze editie van De Inktaap ook Post mortem van Peter Terrin (bekroond met de AKO Literatuurprijs 2012), Pier en oceaan van Oek de Jong (bekroond met de Gouden Boekenuil 2013) en De laatste parade, het debuut van de Surinaamse Ruth San an Jong, genomineerd. Van de dertien edities is de prijs nu acht keer naar de winnaar van de Libris Literatuur Prijs gegaan, vier keer naar de winnaar van de Gouden (Boeken)Uil en één keer naar de winnaar van de AKO Literatuurprijs gegaan.

Inktaap-juryleden over Dit zijn de namen
‘Dat de stilte niet meer stil hoeft te zijn en de mens niet altijd een mens is, bewijst de 46-jarige schrijver maar weer in dit fenomenale boek.’
‘Wieringa bezit de kunst om in één poëtische zin de kern van waar het om gaat samen te vatten.’
Dit zijn de namen zet je aan tot het zoeken van nieuwere interpretaties, het doet je nadenken.’
‘Meesterlijke metaforen dringen zich op en herscheppen het zwerven tot een overlevingstocht van mythische allure.’
‘Vooral door het geslaagde opentrekken van het individuele naar het universele verdient Dit zijn de namen volgens onze lezers De Inktaap het meest.’

Vluchtelingen
In Dit zijn de namen tobt politiechef Pontus Beg in Michailopol, een Russisch stadje in ontbinding aan de rand van de steppe, met zijn identiteit. Dan komt een groep vluchtelingen na een barre tocht meer dood dan levend in het stadje aan. Ze hebben hun identiteitspapieren verscheurd, zijn aanvankelijk naamloos en staan voor de velen die door een uitzichtloze thuissituatie gedwongen zijn tot een zoektocht naar een betere wereld elders. Bedrogen als ze zijn door mensensmokkelaars, zullen ze daar nooit arriveren. Eenmaal in Michailopol, belanden ze in de cel bij Pontus Beg.

Migratie en godsdienst
Verzoend met zijn eenzaamheid, is deze gaan graven naar zijn wortels. Door het vermoeden dat hij van Joodse afkomst is, raakt hij bevangen door het verlangen Jood te zijn, verbonden met een god van wie hij de uitverkorene is. De ‘onaanraakbaren’ in zijn cel doen hem denken aan de Joden die in de Bijbel door de woestijn trekken, waarbij ze het gebeente van Jozef meezeulen. Op het kruispunt van de twee verhaallijnen, over Pontus Beg en over de vluchtelingen, wordt de lezer zo uitgenodigd tot een reflectie over godsdienst en afgoderij. ‘Het is,’ zo schreef de jury van de Libris Literatuur Prijs, ‘moeilijk te zeggen waarom Dit zijn de namen het meest te prijzen valt: de stilistische bravoure, de filosofische diepgang, de aforistische kracht, de hecht getimmerde compositie, de originele beeldenpracht.’

Tekst: Jef van Gool / Literatuurplein

Foto boven: Tommy Wieringa gehuldigd als winnaar van De Inktaap 2014.
Foto Klaas Koppe: Tommy Wieringa (links) met Esther Gerritsen en Oek de Jong bij de bekendmaking van de nominaties voor de Libris Literatuur Prijs 2013 (Amsterdam, 11 maart 2013).