Tommy Wieringa onderneemt actie voor verkrijgbaarheid van zijn nieuwe roman

Gepubliceerd: 18-02-2005

Arnon Grunberg, Ronald Giphart en Arthur Japin hoeven het uiteraard niet te doen, maar er zijn auteurs die de verleiding niet kunnen weerstaan na het verschijnen van een nieuw boek een tochtje langs boekhandels te maken voor wat stiekeme promotie: met de cover naar voren zetten, stapeltje van maken met een exemplaar erbovenop, naar een tafel smokkelen of met de meest nonchalante stem aan de kassa vragen waar het te vinden is zodat de boekverkoper in ieder geval bewust is van het bestaan ervan.

Voorwaarde is wel dat het boek überhaupt in de winkel te vinden is en dat is tegenwoordig lang niet zeker meer. Boekverkopers moeten kiezen of kiezen in groepsverband wat ze uit het rijke (sommigen noemen het eerder overdadige) aanbod in de winkel halen en die torenhoge of door de hele winkel verspreide stapels met de nieuwe Nicci French en al die Dan Browns nemen nu eenmaal een hoop plaats in. Terwijl nog maar een paar jaar geleden van een niet gehypte roman een paar duizend exemplaren werden afgezet, zijn het er nu gemiddeld nog een paar honderd. Triest maar waar en ook iets dat wij ons als boekenkopers mogen aantrekken. Aan de prachtigste boeken lopen we achteloos voorbij, laat staan dat we er ernaar vragen, omdat we ons koopgedrag niet langer laten bepalen door de informatie maar door de reclame over boeken of door de via de televisie opgetutte bekendheid van auteurs.

Wat kun je als schrijver doen als je boek de schappen niet heeft gehaald? Zelfs niet als het in de kritiek welwillend tot enthousiast is ontvangen. Je kunt verzinken in lethargie, in een essay een vlammend betoog houden tegen de nieuwe mores of daadwerkelijk actie ondernemen. Dat laatste deed Tommy Wieringa, zo is in Boekblad te lezen. Ondanks goede recensies is zijn nieuwe, bij De Bezige Bij verschenen roman Joe Speedboot maar sporadisch in boekhandels te vinden. ‘Alles wat enigszins buiten de orde valt, moet je in de boekhandels bestellen,’ zei hij tegen Maarten Dessing . ‘Je moet tegenwoordig echt weten wat je wilt hebben en met een lijstje naar de winkel gaan. Het aantal eigenzinnige boekhandelaars met een eigen poëtica, die zelf boeken lezen en die vervolgens hun klanten aanraden, is afgenomen.’

En dus schakelde hij tweehonderd vrienden, bekenden en andere relaties in om in hun boekhandel naar zijn roman te gaan vragen. Omdat een aantal van die tweehonderd ook weer bekenden mobiliseert, krijgt de actie iets van een olievlek of toch minstens een olierimpeling. Boekverkopers reageerden licht geprikkeld, aldus Wieringa, maar gaan wel degelijk overwegen om het boek alsnog te bestellen. En de attentiewaarde wordt door berichten als dit nog weer groter. Bij een enquête die Boekblad op zijn website onder boekverkopers houdt (49 reacties op 18 februari, 11.00 uur), vindt 14% dat Wieringa ongelijk heeft en 10% dat commercie boven eigenzinnigheid gaat, terwijl 31% aangeeft zich wel eens te schamen voor de commerciële insteek. De meerderheid, 45%, kruiste de mogelijkheid ‘Wie is Tommy Wieringa?’ aan, maar gaf door het invullen van de enquête daar meteen een treffend antwoord op.